Monoamonyum Fosfat (MAP 12-61-0) 25 KG

MONOAMONYUM FOSFAT (MAP 12-61-0) – 25 KG

Yüksek Fosfor ve Amonyum Azotu İçeren Suda Çözünür Gübre

Monoamonyum Fosfat (MAP 12-61-0); bitkilere amonyum formunda azot ve yüksek oranda fosfor sağlayan, özellikle kök gelişimi, çiçeklenme öncesi besleme ve erken dönem gelişim programlarında kullanılan fosforlu bir gübredir.

Ürün yaklaşık olarak:

• %12 toplam azot (N)
• %61 fosfor pentoksit (P₂O₅)
• %0 potasyum oksit (K₂O)

içerir ve 25 kg ambalajda sunulur.

Ambalaj

25 KG

Temel Ürün Bilgileri

Ürün adı: Monoamonyum Fosfat

Kısa adı: MAP

Gübre analizi: 12-61-0

Kimyasal formülü: NH₄H₂PO₄

Toplam azot: Yaklaşık %12 N

Azot formu: Amonyum azotu

Fosfor: Yaklaşık %61 P₂O₅

Potasyum: İçermez

Ürün formu: Kristal, kristalimsi toz veya granül

Fiziksel görünüm: Beyaz veya açık renkli

Ambalaj: 25 KG

Ürüne ait kesin toplam azot, amonyum azotu, suda çözünür fosfor, nem, çözünmeyen madde, tane büyüklüğü ve diğer teknik değerler ürün ambalajı üzerindeki etikette yer almaktadır. Kullanımda ambalaj üzerindeki güncel bilgiler esas alınmalıdır.

12-61-0 Ne Anlama Gelir?

Gübre analizindeki rakamlar sırasıyla:

• Toplam azotu
• Fosfor pentoksit eşdeğerini
• Potasyum oksit eşdeğerini

ifade eder.

Bu üründe:

12: Yaklaşık %12 toplam azot,

61: Yaklaşık %61 P₂O₅,

0: Potasyum içermediği

anlamına gelir.

Ürünün doğrudan %61 elementel fosfor içerdiği düşünülmemelidir. Gübrelerde fosfor miktarı geleneksel olarak P₂O₅ eşdeğeri üzerinden beyan edilir.

Yaklaşık elementel fosfor hesabı:

P₂O₅ oranı × 0,436 = elementel fosfor oranı

Buna göre %61 P₂O₅ içeren ürün yaklaşık %26,6 elementel fosfor karşılığı sağlar.

TARIMSAL KULLANIM

Bitkilere Sağladığı Besinler

Amonyum Azotu

Amonyum azotu:

• Kök bölgesinde bitki tarafından alınabilir
• Protein ve amino asit sentezine katkı sağlar
• Erken dönem bitki gelişimini destekler
• Fosforun kök çevresindeki kullanımını destekleyebilir.

Amonyum azotunun gereğinden fazla kullanılması kök bölgesi pH’sını düşürebilir ve besin dengesini etkileyebilir.

Fosfor

Fosfor bitkilerde:

• Kök gelişiminde
• Enerji transferinde
• Hücre bölünmesinde
• Erken dönem büyümede
• Çiçeklenme ve döllenme süreçlerinde
• Tohum, dane ve meyve oluşumunda

önemli görevler üstlenir.

Yeterli fosfor beslemesi bitkinin gelişimini destekleyebilir. Ancak MAP uygulaması tek başına hızlı köklenme, fazla çiçek, yüksek verim veya erken olgunlaşma garantisi vermez.

Kullanılabilecek Bitki Grupları

Monoamonyum Fosfat, ambalaj üzerindeki kullanım bilgilerine göre aşağıdaki üretim alanlarında değerlendirilebilir:

• Sebzeler
• Meyve ağaçları
• Bağ
• Narenciye
• Zeytin
• Çilek
• Patates
• Hububat
• Mısır
• Baklagiller
• Endüstri bitkileri
• Sera bitkileri
• Fide ve fidan üretimi
• Topraksız tarım sistemleri.

Her bitkinin fosfor ve azot ihtiyacı farklıdır. Bütün bitkilere ve gelişim dönemlerine aynı miktar uygulanmamalıdır.

Erken Dönem ve Kök Gelişimi

MAP özellikle:

• Ekim ve dikim sonrası erken gelişim döneminde
• Kök sisteminin oluşturulmasında
• Fosfor noksanlığı bulunan topraklarda
• Serin toprak koşullarında fosfor alımının desteklenmesinde

kullanılabilir.

Ürün doğrudan tohum, genç kök veya gövdeyle yüksek konsantrasyonda temas ettirilmemelidir. Yoğun gübre teması çimlenmeyi ve genç kökleri olumsuz etkileyebilir.

Çiçeklenme Öncesi Kullanım

Fosfor, çiçeklenme ve üreme süreçlerinde önemli olmakla birlikte, MAP yalnızca “çiçek artırıcı” bir ürün olarak değerlendirilmemelidir.

Çiçeklenme dönemindeki sonuçlar:

• Bitkinin azot dengesi
• Potasyum ve bor beslenmesi
• Işık ve sıcaklık
• Sulama düzeni
• Bitkinin genel sağlığı

tarafından da etkilenir.

Bitkinin azot ihtiyacı düşükse yüksek miktarda MAP kullanılması gereksiz amonyum azotu sağlayabilir.

Topraktan Uygulama

Monoamonyum Fosfat:

• Ekim veya dikim öncesinde
• Bant uygulamasıyla
• Sıra yakınına
• Kök bölgesine
• Taban gübreleme programında

kullanılabilir.

Topraktan uygulamada:

• Ürün homojen dağıtılmalıdır.
• Tohum veya kökle doğrudan yoğun temas önlenmelidir.
• Toprak pH’sı ve kireç miktarı dikkate alınmalıdır.
• Toprak analizindeki alınabilir fosfor düzeyi değerlendirilmelidir.

Fosfor toprakta hareketliliği sınırlı bir besin maddesidir. Bu nedenle uygulama yeri ve kök bölgesine yakınlık önemlidir.

Kireçli ve Yüksek pH’lı Topraklar

Yüksek pH’lı ve kireçli topraklarda fosfor, kalsiyumla birleşerek bitkiye yarayışlılığı düşük bileşikler oluşturabilir.

MAP’ın amonyum içeriği kök çevresinde geçici ve sınırlı bir asitleştirici etki sağlayabilir. Ancak ürün, yüksek toprak pH’sını kalıcı şekilde düzeltmek için kullanılan genel bir toprak düzenleyicisi değildir.

Kireçli topraklarda:

• Fosfor dozu
• Uygulama şekli
• Bant uygulaması
• Organik madde
• Sulama suyu alkalinitesi

birlikte değerlendirilmelidir.

Damlama Sulama ve Fertigasyon

Suda çözünür ve fertigasyon sınıfındaki MAP, damlama sulama sistemlerinde kullanılabilir.

Uygulamada:

• Ürünün ambalajında fertigasyona uygunluğu doğrulanmalıdır.
• Ürün temiz bir kapta tamamen çözündürülmelidir.
• Çözünmeyen maddeler filtrelenmelidir.
• Sulama suyunun pH, sertlik ve bikarbonat değerleri kontrol edilmelidir.
• Kalsiyumlu ve magnezyumlu yoğun stok çözeltilerden ayrı tutulmalıdır.
• Uygulama sonrasında sulama hatları temiz suyla yıkanmalıdır.
• Filtre ve damlatıcılar düzenli olarak kontrol edilmelidir.

Her granül veya tarla tipi MAP ürünü damlama sulama sistemine uygun olmayabilir.

Yapraktan Uygulama

Ürün ambalajında yaprak uygulamasına açıkça izin verilmişse uygun konsantrasyonda kullanılabilir.

Yanlış konsantrasyon veya uygun olmayan uygulama:

• Yaprak yanığına
• Tuz lekelerine
• Genç dokularda zarara
• Meyve yüzeyinde iz oluşmasına

neden olabilir.

Yapraktan uygulamada:

• Önce küçük bir alanda deneme yapılmalıdır.
• Sıcak ve güneşli saatlerden kaçınılmalıdır.
• Ürün tamamen çözündürülmelidir.
• Ambalaj üzerindeki konsantrasyon aşılmamalıdır.
• Etiketinde yapraktan kullanım bilgisi bulunmayan ürün yapraktan uygulanmamalıdır.

Topraksız Tarımda Kullanım

Uygun kalite sınıfındaki MAP, topraksız tarım besin çözeltilerinde azot ve fosfor kaynağı olarak kullanılabilir.

Besin çözeltisi hazırlanırken:

• Amonyum ve nitrat azotu dengesi
• Toplam fosfor miktarı
• Kalsiyum
• Magnezyum
• Potasyum
• Sülfat
• Mikro elementler

pH ve EC

birlikte hesaplanmalıdır.

Aşırı amonyum kullanımı:

• Kök bölgesi pH’sının hızla düşmesine
• Kalsiyum ve magnezyum alımının etkilenmesine
• Bitki gelişiminde dengesizliğe

neden olabilir.

Kullanım Dozajı

Monoamonyum Fosfat için bütün bitkiler ve üretim sistemlerinde geçerli tek bir sabit doz bulunmaz.

Uygulama miktarı:

• Toprak analizine
• Sulama suyu analizine
• Bitki türü ve çeşidine
• Bitkinin gelişim dönemine
• Toprağın pH ve kireç miktarına
• Topraktaki alınabilir fosfor düzeyine
• Kullanılan diğer azot ve fosfor kaynaklarına
• Beklenen verime
• Ürünün garanti edilen 12-61-0 analizine

göre belirlenmelidir.

BESİN DENGESİ VE AŞIRI UYGULAMA

Fazla Fosforun Riskleri

Gereğinden fazla fosfor kullanımı:

• Gübre maliyetini artırabilir.
• Çinko ve demir gibi mikro elementlerin alımını olumsuz etkileyebilir.
• Toprakta fosfor birikimine neden olabilir.
• Yüzey akışı ve erozyonla su kaynaklarına taşınabilir.
• Alg gelişimi ve ötrofikasyon riskine katkıda bulunabilir.

Toprakta fosfor yüksekse, yalnızca köklenmeyi desteklemek amacıyla rutin MAP kullanımı yapılmamalıdır.

Fazla Amonyum Azotunun Riskleri

Aşırı MAP kullanımı:

• Gereğinden fazla azot verilmesine
• Aşırı vejetatif gelişime
• Kök bölgesi pH’sının düşmesine
• Kalsiyum, magnezyum ve potasyum dengesinin etkilenmesine
• Toprak ve besin çözeltisi EC değerinin yükselmesine

neden olabilir.

MAP yalnızca fosfor kaynağı değildir; sağladığı azot da toplam gübreleme hesabına dahil edilmelidir.

Tuzluluk Riski

Monoamonyum Fosfat çözünür bir gübre tuzudur.

Aşırı veya lokal uygulama:

• Tohum ve genç köklere zarar verebilir.
• Çimlenmeyi azaltabilir.
• Kök bölgesindeki ozmotik stresi artırabilir.
• Topraksız sistemlerde EC değerini yükseltebilir.
• Yaprak uygulamasında yanık oluşturabilir.

GÜBRELERLE KARIŞIM

Kalsiyumlu Gübrelerle Karışım

Monoamonyum Fosfat, kalsiyum içeren gübrelerle yoğun stok çözeltide karıştırılmamalıdır.

Özellikle:

• Kalsiyum nitrat
• Kalsiyum klorür
• Yoğun kalsiyumlu yaprak gübreleri

ile aynı konsantre tankta kullanılması kalsiyum fosfat çökelmesine neden olabilir.

Oluşan çökelti:

• Tankta tortu oluşturabilir.
• Filtre ve damlatıcıları tıkayabilir.
• Fosfor ve kalsiyumun bitkiye yarayışlılığını azaltabilir.
• Fertigasyon sistemlerinde kalsiyumlu ve fosfatlı ürünler ayrı stok tanklarında tutulmalıdır.

Magnezyumlu Ürünlerle Karışım

Yüksek pH ve yoğun stok çözeltilerde magnezyum ile fosfat arasında çökelme riski oluşabilir.

Magnezyumlu gübrelerle karışımda:

pH,

Konsantrasyon,

Su sertliği,

Sıcaklık

dikkate alınmalıdır.

Sülfatlı Gübrelerle Karışım

MAP:

• Potasyum sülfat
• Magnezyum sülfat
• Amonyum sülfat

ile aynı gübreleme programında kullanılabilir.

Ancak yoğun stok çözeltilerde:

• Toplam tuz yoğunluğu
• Kalsiyum varlığı
• Çözünürlük sınırı
• Soğukta kristalleşme

değerlendirilmelidir.

Potasyum Nitrat ve Üreyle Karışım

MAP:

• Potasyum nitrat
• Üre
• Uygun suda çözünebilir NPK ürünleri

ile birlikte kullanılabilir.

Karışım hazırlanırken toplam:

• Azot
• Fosfor
• Potasyum
• EC
• Çözünürlük

hesaplanmalıdır.

Kimyasal olarak uyumlu ürünler, çok yoğun stok çözeltilerde yine de kristalleşebilir.

Bitki Koruma Ürünleriyle Karışım

MAP’ın:

• Fungisit
• İnsektisit
• Herbisit
• Akarisit
• Biyostimülant
• Yaprak gübresi

ile karışabilirliği kullanılan ürünlerin formülasyonuna göre değişir.

Bitki koruma ürününün etiketi açıkça izin vermiyorsa tank karışımı yapılmamalıdır.

Kavanoz Testi

Birden fazla ürün aynı tankta kullanılacaksa küçük ölçekli fiziksel uyumluluk testi yapılmalıdır.

Genel yöntem:

• Uygulamada kullanılacak su temiz bir kaba alınır.
• Ürünler gerçek uygulamadaki sırayla ve orantılı miktarlarda eklenir.
• Her ilaveden sonra karıştırılır.
• Karışım en az 20–30 dakika gözlenir.
• Çökelme, kristalleşme, tabakalaşma, tortu, jel, köpürme veya ısınma kontrol edilir.
• Kavanoz testinin olumlu sonuçlanması:
• Bitki güvenliğini
• Kimyasal etkinliği
• Yaprak yanığı oluşmayacağını
• Uzun süreli kararlılığı

garanti etmez.

ENDÜSTRİYEL KULLANIM

Monoamonyum Fosfat uygun teknik kalite sınıfında:

• Gübre üretimi
• Suda çözünebilir NPK formülasyonları
• Amonyum ve fosfat kaynağı gerektiren kimyasal prosesler
• Bazı yangın söndürme tozu formülasyonları
• Laboratuvar ve proses çözeltileri

için ham madde olarak değerlendirilebilir.

Ürünün belirli bir endüstriyel prosese uygunluğu:

• Saflık
• Nem
• Çözünmeyen madde
• Ağır metal değerleri
• Tane büyüklüğü
• Proses standardı

üzerinden belirlenmelidir.

Tarımsal kalite ürünün her teknik prosese uygun olduğu varsayılmamalıdır.

SAĞLIK VE GÜVENLİK

Genel Güvenlik

Monoamonyum Fosfat normal kullanım koşullarında yüksek tehlikeli bir ürün olarak değerlendirilmemekle birlikte, tozu ve yoğun çözeltisi tahrişe neden olabilir.

Başlıca maruziyet yolları:

• Tozun solunması
• Göz teması
• Cilt teması
• Yutmadır.

Ürünün kesin tehlike sınıflandırması ve koruyucu önlemleri ambalaj üzerindeki güncel bilgilerden alınmalıdır.

Kişisel Koruyucu Donanım

Torba boşaltma, tartım ve çözelti hazırlama sırasında:

• Koruyucu iş eldiveni
• Yan korumalı güvenlik gözlüğü
• Uzun kollu iş kıyafeti
• Toz kontrolünün yetersiz olduğu işlemlerde uygun partikül solunum koruyucusu

kullanılmalıdır.

Solunum koruyucusu seçimi çalışma ortamındaki toz yoğunluğuna ve ambalaj üzerindeki güvenlik talimatlarına göre yapılmalıdır.

İlk Yardım

Gözle Temas

Gözler ovuşturulmamalı ve bol temiz suyla dikkatlice yıkanmalıdır. Tahriş devam ederse tıbbi yardım alınmalıdır.

Ciltle Temas

Kirlenmiş giysiler çıkarılmalı ve temas eden bölge suyla yıkanmalıdır.

Soluma

Kişi temiz havaya çıkarılmalıdır. Öksürük veya solunum rahatsızlığı devam ederse tıbbi yardım alınmalıdır.

Yutma

Ağız suyla çalkalanmalıdır. Bilinci kapalı kişiye ağızdan hiçbir şey verilmemeli ve sağlık personeli tarafından belirtilmedikçe kişi kusturulmamalıdır.

YANGIN DURUMU

Monoamonyum Fosfat yanıcı değildir.

Yangın ortamında:

• Ambalaj malzemesi yanabilir.
• Yüksek sıcaklıkta amonyak ve fosfor içeren bozunma ürünleri oluşabilir.
• Yangın söndürme suyu gübre tuzlarıyla kirlenebilir.
• Söndürme yöntemi çevrede yanan maddelere göre seçilmelidir.

DÖKÜLME VE TEMİZLİK

Toz oluşumu önlenmelidir.

Uygun kişisel koruyucu donanım kullanılmalıdır.

Ürün kuru yöntemle veya uygun endüstriyel vakumla toplanmalıdır.

Basınçlı hava kullanılmamalıdır.

Ürün kanalizasyona ve su kaynaklarına sürüklenmemelidir.

Kirlenmiş ürün orijinal ambalaja geri konulmamalıdır.

Atıklar yürürlükteki mevzuata göre yönetilmelidir.

DEPOLAMA VE AMBALAJ

Ürün:

• Orijinal ve sağlam ambalajında
• Ambalajı sıkıca kapalı olarak
• Serin ve kuru alanda
• İyi havalandırılan depoda
• Yağmur ve doğrudan sudan korunarak
• Zemine temas etmeyecek şekilde palet üzerinde
• Kalsiyumlu konsantre kimyasallardan ayrı
• Gıda ve yemlerden uygun biçimde ayrı
• Yetkisiz kişilerin erişemeyeceği alanda

saklanmalıdır.

Nem alan ürün:

• Topaklanabilir
• Akış özelliğini kaybedebilir
• Çözünme süresi uzayabilir
• Dozaj ekipmanında köprüleşme oluşturabilir.
• Açılan ambalajın ağzı sıkıca kapatılmalıdır.

KULLANIM SINIRLARI

Ürün ambalajında ilgili kalite sınıfı açıkça belirtilmediği sürece:

• İnsan gıdalarında kullanılmamalıdır.
• Gıda katkısı olarak değerlendirilmemelidir.
• Hayvan yemine eklenmemelidir.
• Farmasötik üretimde kullanılmamalıdır.
• İçme suyuna katılmamalıdır.

Tarımsal, teknik, yem, gıda ve farmasötik kalite sınıfları birbirinin yerine kullanılmamalıdır.

KULLANIM ESASLARI VE SINIRLAR

Bu bölüm ürünün genel özelliklerini, kullanım alanlarını ve temel güvenlik koşullarını açıklar.

Ürüne ait kesin:

• Toplam ve amonyum azotu oranı
• P₂O₅ değeri
• Suda çözünür fosfor miktarı
• Nem
• Çözünmeyen madde
• Tane büyüklüğü
• Fertigasyon veya yaprak uygulamasına uygunluk
• Tarımsal kullanım miktarları
• Endüstriyel kalite sınıfı
• Depolama ve kullanım süresi

ürün ambalajı üzerindeki güncel etikette yer almaktadır.

Tarımsal uygulamalarda:

• Toprak analizi
• Sulama suyu analizi
• Toprağın pH ve kireç miktarı
• Topraktaki alınabilir fosfor düzeyi
• Bitkinin azot ve fosfor ihtiyacı
• Gelişim dönemi
• Kullanılan diğer gübreler
• Yetkili ziraat mühendisi değerlendirmesi

birlikte dikkate alınmalıdır.

Monoamonyum Fosfat yüksek fosfor içeriğine sahip etkili bir gübredir. Ancak tek başına köklenme, çiçeklenme, verim veya kalite garantisi sağlamaz. En iyi sonuç; doğru doz, dengeli besleme, uygun sulama ve doğru yetiştiricilik uygulamalarının birlikte yürütülmesiyle elde edilir.