Sodyum Hekzametafosfat 25 KG

SODYUM HEKZAMETAFOSFAT – 25 KG

Su Şartlandırma, Deterjan, Seramik, Tekstil ve Uygun Gıda Formülasyonları İçin Polifosfat ve Sekestran

Sodyum Hekzametafosfat; yaygın kısaltmasıyla SHMP, sodyum metafosfat birimlerinden oluşan, suda çözünebilen inorganik bir polifosfattır.

Ticari ürün:

• Sodyum Hekzametafosfat
• Sodyum Polimetafosfat
• Sodyum Polifosfat
• Camımsı Sodyum Fosfat
• Graham Tuzu

adlarıyla da anılabilir.

Sodyum Hekzametafosfat özellikle:

• Kalsiyum ve magnezyum gibi sertlik iyonlarını bağlama
• Metal iyonlarını sekestre etme
• Mineral çökelmesini kontrol etme
• Katı parçacıkları dağıtma
• Formülasyon kararlılığını destekleme
• Su şartlandırma
• Deterjan performansını geliştirme

amacıyla kullanılır.

PubChem’de idealize edilmiş hekzamer yapı Na₆P₆O₁₈ formülü ve yaklaşık 611,77 g/mol molekül ağırlığıyla gösterilir. Bununla birlikte ticari Sodyum Hekzametafosfat çoğunlukla tek ve saf bir altı üyeli halka molekülünden ziyade farklı zincir uzunluklarına sahip camımsı sodyum polifosfat karışımıdır. Bu nedenle ticari ürünün bileşimi ve ortalama zincir uzunluğu üretim prosesine göre değişebilir.

Ambalaj

25 kg

TEMEL ÜRÜN BİLGİLERİ

Ürün adı: Sodyum Hekzametafosfat

İngilizce adı: Sodium Hexametaphosphate

Yaygın kısaltması: SHMP

Diğer adları: Sodyum Polimetafosfat, Camımsı Sodyum Polifosfat, Graham Tuzu

İdealize edilmiş kimyasal formülü: Na₆P₆O₁₈

Genel polimerik gösterimi: (NaPO₃)ₙ

İdealize edilmiş molekül ağırlığı: Yaklaşık 611,77 g/mol

Yaygın CAS numaraları: Ürün tanımına göre 10124-56-8 veya 10361-03-2 gibi farklı kayıtlar görülebilir

Kimyasal sınıfı: İnorganik yoğunlaştırılmış fosfat / polifosfat

Fiziksel görünüm: Genellikle beyaz toz, granül veya camsı parçacık

Koku: Genellikle kokusuz

Suda çözünürlük: Suda çözünür

Çözelti karakteri: Genellikle nötre yakın veya hafif alkali

Başlıca işlevi: Sekestran, su şartlandırıcı, dispersan ve polifosfat kaynağı

Gıda katkı tanımı: Sodyum polifosfat, E452(i) / INS 452(i)

Ambalaj: 25 kg

ECHA, maddeyi Sodium Hexametaphosphate ve Sodium Metaphosphate adları altında kaydeder. JECFA ise gıda kullanımındaki ürünü Sodium Polyphosphate, Glassy, eş adları arasında Sodyum Hekzametafosfat ve Graham Tuzu bulunacak şekilde, INS 452(i) olarak tanımlar.

Ürüne ait kesin:

• Toplam fosfat miktarı
• P₂O₅ eş değeri
• Suda çözünmeyen madde

pH,

Polimerleşme derecesi,

Ortalama zincir uzunluğu,

Nem,

Demir,

Ağır metal değerleri,

Gıda veya teknik kalite sınıfı,

Tane büyüklüğü,

Yığın yoğunluğu

teslim edilen ürünün ambalajı ve güncel etiketinde belirtilir.

TİCARİ ÜRÜNÜN KİMYASAL YAPISI

“Hekzametafosfat” adı, altı metafosfat biriminden oluşan idealize edilmiş yapıyı çağrıştırır.

Ancak ticari SHMP çoğunlukla:

• Farklı zincir uzunluklarında doğrusal polifosfatlar
• Dallanmış veya halkalı fosfat türleri
• Daha kısa zincirli fosfatlar
• Az miktarda ortofosfat

içerebilen camımsı bir polifosfat karışımıdır.

Bu nedenle:

• Her SHMP ürünü aynı ortalama zincir uzunluğuna sahip değildir.
• Aynı kilogram ürün aynı sekestrasyon kapasitesini göstermeyebilir.
• Gıda ve teknik kalite ürünlerin safsızlık sınırları farklı olabilir.
• Ürünler yalnız adına göre bire bir değiştirilmemelidir.

SHMP VE DİĞER SODYUM FOSFATLARIN FARKI

Sodyum Hekzametafosfat aşağıdaki ürünlerle aynı değildir:

• Sodyum Tripolifosfat
• Trisodyum Fosfat
• Monosodyum Fosfat
• Disodyum Fosfat
• Tetrasodyum Pirofosfat
• Sodyum Trimetafosfat
• Sodyum Asit Pirofosfat.
• Sodyum Hekzametafosfat
• Uzun veya değişken zincirli polifosfat yapısındadır.
• Güçlü sekestrasyon ve dispersiyon özelliği gösterebilir.
• Sertlik iyonlarını çözeltide tutmaya yardımcı olur.
• Sodyum Tripolifosfat
• Belirli ve daha kısa zincirli bir tripolifosfattır.
• Deterjan ve gıda uygulamalarında farklı işlev ve dozlara sahiptir.
• SHMP ile kilogram bazında otomatik olarak değiştirilemez.
• Tetrasodyum Pirofosfat
• İki fosfor biriminden oluşan pirofosfattır.
• Daha alkali karakter gösterebilir.
• Tamponlama ve emülsifiye edici tuz işlevleri farklıdır.
• Sodyum Trimetafosfat
• Üç fosfat biriminden oluşan halkalı ayrı bir fosfattır.
• SHMP ile aynı kimyasal veya aynı kullanım ürünü değildir.

SEKRESTRASYON VE ŞELATLAMA ÖZELLİĞİ

Sodyum Hekzametafosfat:

• Kalsiyum
• Magnezyum
• Demir
• Mangan

gibi iyonlarla çözünür kompleks veya sekestre edilmiş yapılar oluşturabilir.

Bu sayede metal iyonlarının:

• Kireç oluşturması
• Sabunlarla çökelmesi
• Üründe bulanıklık meydana getirmesi
• Renk değişimine yol açması
• Mineral tortusu oluşturması

azaltılabilir.

SHMP metal iyonlarını fiziksel olarak sudan uzaklaştırmaz. İyonları çözeltide bağlı veya dağılmış hâlde tutarak davranışlarını değiştirir.

SU SERTLİĞİ KONTROLÜ

Sert sularda bulunan kalsiyum ve magnezyum iyonları:

• Kireçlenme
• Deterjan tüketiminin artması
• Yüzeylerde mat kalıntı
• Boru ve ekipman tortusu
• Formülasyon bulanıklığı

oluşturabilir.

SHMP bu iyonları sekestre ederek:

• Sertlik etkisini azaltabilir.
• Deterjan performansını destekleyebilir.
• Mineral çökelmesini geciktirebilir.
• Proses ekipmanında tortu oluşumunu sınırlayabilir.

Ancak SHMP:

• Suyu iyon değiştirici reçine gibi gerçek anlamda demineralize etmez.
• Kalsiyum ve magnezyumu sistemden uzaklaştırmaz.
• Ters ozmoz veya yumuşatma cihazının yerini tutmaz.
• Çok yüksek sertlik yükünü sınırsız biçimde kontrol edemez.

EŞİK ETKİSİ

Polifosfatlar bazı mineral tuzlarının kristal büyümesini, stokiyometrik miktardan daha düşük dozlarda dahi geciktirebilir.

Bu durum eşik etkisi olarak adlandırılır.

Eşik etkisi sayesinde SHMP:

• Kalsiyum karbonat
• Bazı sülfat ve metal çökeltileri
• Mineral tortular

üzerinde kristal büyümesini geciktirebilir.

Ancak etkinlik:

• Suyun pH’sına
• Sıcaklığa
• Sertliğe
• Alkaliniteye
• Bekleme süresine
• SHMP’nin hidroliz durumuna

bağlıdır.

DİSPERSİYON ÖZELLİĞİ

SHMP ince mineral ve katı parçacıkların bir araya gelmesini azaltarak süspansiyon içinde dağılmış hâlde kalmasına yardımcı olabilir.

Bu özellik:

• Seramik çamurlarında
• Kil süspansiyonlarında
• Pigment sistemlerinde
• Temizlik ürünlerinde
• Mineral proseslerinde

kullanılabilir.

Dozun fazla olması her zaman daha iyi dispersiyon sağlamaz. Aşırı miktar:

• Viskozite değişimine
• Köpük veya yüzey davranışının bozulmasına
• Kararsızlığa
• Kurutma sonrası tuz kalıntısına

neden olabilir.

SU ARITMA VE PROSES SUYU UYGULAMALARI

Teknik kalite SHMP belirli su sistemlerinde:

• Sertlik iyonlarını kontrol etme
• Demir ve mangan lekelerini azaltma
• Kireç oluşumunu geciktirme
• Boru ve ekipmanlarda mineral tortuyu sınırlama
• Proses suyunu şartlandırma

amacıyla kullanılabilir.

Kullanım öncesinde:

• Toplam sertlik
• Kalsiyum
• Magnezyum
• Demir
• Mangan

pH,

Alkalinite,

Sıcaklık,

Bekleme süresi

değerlendirilmelidir.

SHMP’nin uzun süre sıcak veya asidik ortamda kalması polifosfat zincirlerinin hidrolizine neden olabilir.

İÇME SUYU UYGULAMA SINIRI

İçme suyunda kullanılacak Sodyum Hekzametafosfat:

• İçme suyu uygulamasına uygun kalite sınıfında olmalı
• İlgili safsızlık limitlerini karşılamalı
• Kontrollü dozaj sistemiyle uygulanmalıdır.
• Teknik kalite ürün, içme suyuna doğrudan eklenmemelidir.
• SHMP içme suyu sistemlerinde uygun koşullarda:
• Demir ve manganın renk veya leke etkisini azaltma
• Kireçlenmeyi sınırlama
• Boru içinde mineral birikimini kontrol etme

amacıyla kullanılabilir.

Ancak:

• Demir ve manganı sudan uzaklaştırmaz.
• Mikrobiyolojik dezenfeksiyon sağlamaz.
• Arsenik veya ağır metalleri güvenli seviyeye indiren arıtma yöntemi değildir.
• Yüksek fosfat dozu biyofilm veya su kalitesi yönetimini etkileyebilir.

DETERJAN VE TEMİZLİK ÜRÜNLERİ

Sodyum Hekzametafosfat:

• Çamaşır deterjanlarında
• Endüstriyel temizleyicilerde
• Sert yüzey temizleyicilerinde
• Bulaşık yıkama formülasyonlarında
• Metal temizleme ürünlerinde
• CIP yardımcı formülasyonlarında

su şartlandırıcı ve performans destekleyici olarak kullanılabilir.

Başlıca görevleri:

• Sertlik iyonlarını bağlamak
• Yüzey aktif maddelerin performansını desteklemek
• Kir parçacıklarını dağılmış hâlde tutmak
• Mineral kalıntı oluşumunu azaltmak
• Formülasyonun bulanmasını sınırlamaktır.
• SHMP tek başına kullanıma hazır deterjan veya dezenfektan değildir.

ÇAMAŞIR VE BULAŞIK UYGULAMALARI

Deterjan formülasyonlarında SHMP:

• Sabun taşı oluşumunu azaltabilir.
• Sert sudaki yıkama performansını geliştirebilir.
• Mineral kirlerin kumaş veya yüzeye yeniden çökmesini sınırlayabilir.
• Cam ve metal yüzeylerde su lekelerini azaltmaya yardımcı olabilir.

Ancak yüksek fosfat kullanımı:

• Atık su fosfor yükünü artırabilir.
• Alıcı sularda ötrofikasyon riskine katkıda bulunabilir.
• Bazı bölgelerde mevzuatla sınırlandırılmış olabilir.
• Nihai ürün ilgili deterjan ve çevre mevzuatına uygun hazırlanmalıdır.

SERAMİK VE KİL UYGULAMALARI

SHMP seramik sektöründe:

• Kil çamurlarını dağıtma
• Düşük suyla akışkan çamur hazırlama
• Viskoziteyi kontrol etme
• Katı madde oranını yükseltme
• Homojen döküm çamuru oluşturma

amacıyla kullanılabilir.

Dozaj:

• Kil mineralojisine
• Su sertliğine
• Katı madde oranına

pH’ya,

Diğer deflokülantlara

göre belirlenmelidir.

Aşırı doz:

• Çamurun yeniden koyulaşmasına
• Köpüklenmeye
• Döküm süresinin değişmesine
• Kuruma kusurlarına

neden olabilir.

TEKSTİL UYGULAMALARI

SHMP tekstil proseslerinde:

• Suyun sertliğini kontrol etme
• Demir ve mangan iyonlarını bağlama
• Boyama banyosunun kararlılığını destekleme
• Sabunlama ve yıkama performansını geliştirme
• Mineral lekeleri azaltma

amacıyla kullanılabilir.

Boyama ve ağartma işlemlerinde metal iyonları:

• Renk tonu değişimine
• Boya çökelmesine
• Peroksitlerin kontrolsüz parçalanmasına
• Kumaş üzerinde lekelenmeye

neden olabilir.

SHMP kullanımı prosesin pH, sıcaklık ve oksitleyici sistemine göre değerlendirilmelidir.

KÂĞIT VE SELÜLOZ UYGULAMALARI

Sodyum Hekzametafosfat:

• Proses suyunun şartlandırılmasında
• Dolgu ve pigment dispersiyonunda
• Mineral tortu kontrolünde
• Metal iyonlarının bağlanmasında

kullanılabilir.

Kâğıt üretiminde ürünün:

• Retansiyon kimyasalları
• Katyonik polimerler
• Nişasta
• Dolgu mineralleri

üzerindeki etkisi laboratuvar denemesiyle değerlendirilmelidir.

MADENCİLİK VE MİNERAL İŞLEME

Teknik kalite SHMP:

• Kil ve ince mineral parçacıklarını dağıtma
• Cevher yıkama
• Mineral süspansiyonlarının viskozitesini ayarlama
• Flotasyonda istenmeyen mineralleri bastırmaya yardımcı olma

amacıyla kullanılabilir.

SHMP’nin etkisi:

• Mineral türüne
• Yüzey yüküne
• Su kimyasına

pH’ya,

Diğer flotasyon reaktiflerine

bağlıdır.

METAL VE KOROZYON UYGULAMALARI

Sodyum Hekzametafosfat belirli proseslerde metal iyonlarını bağlayabilir ve mineral tortularını azaltabilir.

Ancak ürün:

• Genel amaçlı korozyon inhibitörü değildir.
• Her metal ve her su sistemi için uygun değildir.
• Korozyon kontrol programının tek bileşeni olarak değerlendirilmemelidir.
• Uzun süreli kullanımda SHMP’nin hidroliziyle ortofosfat oluşabilir. Bu durum:
• Kalsiyum fosfat çökelmesine
• Fosfat dengesinin değişmesine
• Koruyucu yüzey tabakalarının farklılaşmasına

neden olabilir.

GIDA SINIFI VE TEKNİK SINIF AYRIMI

Gıda Sınıfı Sodyum Hekzametafosfat

Gıda sınıfı ürün:

• Gıda katkı maddesi saflık ölçütlerine göre üretilir.
• Ağır metal ve belirli safsızlık limitlerine tabidir.
• Gıda üretimine uygun ambalaj ve izlenebilirliğe sahiptir.
• Etiketinde Sodyum Polifosfat, E452(i) veya INS 452(i) tanımı bulunabilir.

JECFA, Sodyum Hekzametafosfatı gıda katkı maddesi sınıfında Sodium Polyphosphate, Glassy / INS 452(i) olarak tanımlar. Codex sisteminde sodyum polifosfat çeşitli gıda kategorilerinde sekestran, emülsifiye edici tuz, stabilizör ve nem tutucu gibi teknolojik işlevlerle yer alabilir. Kullanım, ilgili gıda kategorisi ve mevzuat koşullarına bağlıdır.

Teknik Sınıf Sodyum Hekzametafosfat

Teknik kalite ürün:

• Deterjan
• Su şartlandırma
• Seramik
• Tekstil
• Madencilik
• Endüstriyel proses

uygulamalarına yöneliktir.

Teknik ürün:

• Gıdaya
• İçeceğe
• Takviye edici gıdaya
• Hayvan yemine
• Farmasötik ürüne

eklenmemelidir.

Teknik ürünün yüksek saflıkta olması, gıda sınıfı olduğu anlamına gelmez.

GIDA SEKTÖRÜNDE KULLANIM

Yalnız gıda sınıfı Sodyum Hekzametafosfat, ilgili mevzuat ve reçeteye uygun olarak:

• İşlenmiş et ürünlerinde
• Su ürünlerinde
• İşlenmiş peynir ve süt bazlı sistemlerde
• İçecek veya toz karışımlarda
• Protein ve nişasta içeren formülasyonlarda

kullanılabilir.

Başlıca teknolojik işlevleri:

• Su tutmayı destekleme
• Protein fonksiyonlarını düzenleme
• Metal iyonlarını bağlama
• Emülsiyon kararlılığını destekleme
• Mineral çökelmesini azaltma
• Formülasyon pH ve iyon dengesini etkileme

olabilir.

E452(i) kullanımı bütün gıdalarda serbest veya sınırsız değildir. İzin verilen gıda kategorisi, maksimum miktar veya quantum satis koşulu ilgili mevzuata göre belirlenir.

ET VE SU ÜRÜNLERİ

Gıda sınıfı polifosfatlar uygun işlenmiş et ve su ürünlerinde:

• Su bağlama
• Proteinlerin işlevselliğini artırma
• Pişirme kaybını azaltma
• Doku kararlılığını destekleme

amacıyla kullanılabilir.

Ancak aşırı kullanım:

• Sabunumsu veya metalik tat
• Yüzey kayganlığı
• Doğal olmayan su tutma
• Doku bozukluğu
• Yasal fosfat sınırlarının aşılması

gibi sonuçlara neden olabilir.

Ürün suya önceden çözündürülerek veya doğrulanmış kuru karışım sistemiyle homojen biçimde uygulanmalıdır.

SÜT VE İŞLENMİŞ PEYNİR SİSTEMLERİ

Gıda sınıfı Sodyum Polifosfat uygun formülasyonlarda:

• Kalsiyumu bağlama
• Protein dağılımını destekleme
• Yağ-su emülsiyonunu kararlı hâle getirme
• Eritme davranışını düzenleme

amacıyla kullanılabilir.

Fazla kullanım:

Aşırı yumuşak veya lastiksi doku,

Acı veya sabunumsu tat,

pH dengesizliği,

Mineral dengesinde değişim

oluşturabilir.

GIDA UYGULAMASINDA SINIRLAR

Gıda sınıfı SHMP:

• Doğrudan tüketilmemelidir.
• Evde göz kararı gıdaya eklenmemelidir.
• Gıda sınıfı olmayan ekipmanla aktarılmamalıdır.
• Mevzuatta izin verilmeyen ürünlerde kullanılmamalıdır.
• Kullanım amacı ve miktarı gıda formülasyonunda açıkça tanımlanmalıdır.
• “Gıda sınıfı” ifadesi ürünün kaşıkla tüketilebileceği anlamına gelmez.

YEM KULLANIM SINIRI

Teknik veya gıda katkı sınıfı SHMP, yem uygunluğu ayrıca belirtilmedikçe:

• Hayvan yemine eklenmemeli
• Mineral premiks yerine kullanılmamalı
• Hayvan içme suyuna göz kararı katılmamalıdır.
• Polifosfatların kontrolsüz kullanımı:
• Kalsiyum ve fosfor dengesini
• Mineral yarayışlılığını
• Sindirim sistemi koşullarını

etkileyebilir.

Yem uygulamalarında yalnız ilgili yem mevzuatına uygun ürün kullanılmalıdır.

TARIMSAL KULLANIM SINIRI

Sodyum Hekzametafosfat:

• Gübre değildir.
• Fosforlu gübre yerine kullanılmamalıdır.
• Bitki besleme ürünü değildir.
• Yaprak gübresi değildir.
• Toprak düzenleyici değildir.
• Yüksek sodyum içeriği nedeniyle kontrolsüz tarımsal kullanım:
• Toprak sodyumluluğunu artırabilir.
• Toprak yapısını bozabilir.
• Kök bölgesinde tuzluluk oluşturabilir.
• Sulama suyu kalitesini olumsuz etkileyebilir.
• Ürün doğrudan toprağa veya bitkiye uygulanmamalıdır.

HİDROLİZ VE RAF ÖMRÜ DAVRANIŞI

Sodyum Hekzametafosfat su içinde zamanla daha kısa zincirli fosfatlara ve ortofosfata dönüşebilir.

Hidroliz özellikle:

• Düşük pH
• Yüksek sıcaklık
• Uzun bekleme süresi

ile hızlanır.

Bu dönüşüm sonucunda:

• Sekestrasyon kapasitesi azalabilir.
• Kireç kontrol performansı değişebilir.
• Kalsiyum fosfat çökelmesi görülebilir.
• Formülasyon kararlılığı bozulabilir.

Bu nedenle SHMP çözeltileri gereğinden uzun süre bekletilmemeli ve kullanım öncesinde performansları kontrol edilmelidir.

ÇÖZÜNDÜRME YÖNTEMİ

SHMP çözeltisi hazırlanırken:

• Temiz ve kimyasal olarak uygun bir kap seçilir.
• Gerekli miktarda temiz su kaba alınır.
• Karıştırma başlatılır.
• SHMP suya yavaş ve kademeli biçimde eklenir.
• Topak oluşmasını önlemek için düzenli karıştırılır.
• Tam çözünme sağlanır.
• Gerekiyorsa pH kontrol edilir.
• Hazırlanan çözelti açıkça etiketlenir.
• Ürün üzerine az miktarda su dökülmesi:
• Topaklanmaya
• Sert dış tabaka oluşmasına
• Düzensiz çözünmeye

neden olabilir.

Toz ürün suya kademeli olarak eklenmelidir.

ASİTLERLE UYUMLULUK

Sodyum Hekzametafosfat asidik ortamda zamanla hidrolize olabilir.

Konsantre asitlerle doğrudan temas:

• Isı oluşumuna
• Polifosfat zincirlerinin parçalanmasına
• Fosforik asit ve daha kısa zincirli fosfatların oluşmasına
• Performans kaybına

neden olabilir.

• Aşağıdaki asitlerle kontrolsüz biçimde karıştırılmamalıdır:
• Hidroklorik Asit
• Sülfürik Asit
• Nitrik Asit
• Konsantre Fosforik Asit.

pH ayarı gerekiyorsa asit seyreltilmeli ve sürekli karıştırma altında yavaşça dozlanmalıdır.

KALSİYUM VE MAGNEZYUM TUZLARIYLA ETKİLEŞİM

SHMP kalsiyum ve magnezyumu bağlayabilir.

Ancak:

• Çok yüksek sertlik
• Uygun olmayan pH
• Hidroliz sonucu ortofosfat oluşumu
• Yetersiz SHMP miktarı

durumlarında çökelti oluşabilir.

Konsantre SHMP çözeltisi yoğun kalsiyum veya magnezyum çözeltisiyle doğrudan birleştirilmemelidir.

KATYONİK ÜRÜNLERLE UYUMLULUK

SHMP anyonik yapılı bir polifosfattır.

Katyonik:

• Yüzey aktif maddeler
• Polimerler
• Kuaterner amonyum bileşikleri
• Flokülantlar

ile uyumsuzluk gösterebilir.

Karışım sonucunda:

• Bulanıklık
• Çökelme
• Viskozite değişimi
• Aktif madde kaybı

oluşabilir.

Formülasyon öncesinde küçük ölçekli uyumluluk testi yapılmalıdır.

OKSİTLEYİCİLERLE UYUMLULUK

SHMP yanıcı bir organik madde değildir ve genel olarak kararlı bir inorganik fosfattır.

Bununla birlikte:

• Güçlü oksitleyiciler
• Konsantre hipoklorit
• Peroksit sistemleri
• Reaktif metal tuzları

ile aynı formülasyonda kullanılacaksa pH, safsızlık ve proses kararlılığı değerlendirilmelidir.

Metal iyonlarını bağlaması, bazı oksitleyici sistemlerin kararlılığını etkileyebilir.

SAĞLIK VE GÜVENLİK

Sodyum Hekzametafosfat normal kullanım koşullarında yüksek derecede tehlikeli bir kimyasal olarak sınıflandırılmayabilir. Bununla birlikte toz ürün:

• Gözlerde tahrişe
• Ciltte kuruluğa veya tahrişe
• Burun ve boğazda rahatsızlığa
• Yoğun toz solunmasında öksürüğe
• Yutulması hâlinde mide-bağırsak rahatsızlığına

neden olabilir.

ECHA kayıtlarında Sodyum Hekzametafosfatın sağlık ve çevre değerlendirmeleri Sodium Metaphosphate kayıtları altında yer almaktadır. Ticari ürünün kesin sınıflandırması ürünün saflığı ve bileşimine göre teslim edilen ürünün ambalajı ve güncel etiketi esas alınmalıdır.

Kişisel Koruyucu Donanım

Torba açma, tartım, boşaltma ve çözelti hazırlama sırasında:

• Koruyucu eldiven
• Tam kapalı koruyucu gözlük
• Toz oluşan işlemlerde uygun partikül maskesi
• Uzun kollu iş kıyafeti
• Kapalı iş ayakkabısı

kullanılmalıdır.

Çalışma alanında yeterli havalandırma sağlanmalıdır.

İLK YARDIM

Gözle Temas

Gözler ovuşturulmamalıdır.

Göz kapakları açık tutularak bol temiz suyla en az 15 dakika yıkanmalıdır.

Kontakt lens varsa ve kolayca çıkarılabiliyorsa çıkarılmalıdır.

Tahriş devam ederse sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır.

Ciltle Temas

Temas eden bölge bol suyla yıkanmalıdır.

Kirlenmiş kıyafetler çıkarılmalıdır.

Tahriş devam ederse tıbbi değerlendirme alınmalıdır.

Soluma

Kişi temiz havaya çıkarılmalıdır.

Ağız ve burun suyla temizlenmelidir.

Öksürük veya solunum rahatsızlığı devam ederse sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır.

Yutma

Ağız suyla çalkalanmalıdır.

Sağlık personeli önermedikçe kişi kusturulmamalıdır.

Bilinci kapalı kişiye ağızdan hiçbir şey verilmemelidir.

Yüksek miktarda yutma veya devam eden rahatsızlık hâlinde sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır.

Ürün ambalajı sağlık personeline gösterilmelidir.

DÖKÜLME VE TEMİZLİK

Kuru Ürün Dökülmesi

Alan yetkisiz kişilere kapatılmalıdır.

Toz kaldırmadan mekanik olarak toplanmalıdır.

Basınçlı hava kullanılmamalıdır.

Uygun endüstriyel vakum tercih edilmelidir.

Kirlenmiş ürün ana ambalaja geri konulmamalıdır.

Toplanan ürün kapalı ve etiketli kaba alınmalıdır.

Kanalizasyon ve su giderleri korunmalıdır.

Islanmış Ürün

Islanan SHMP:

• Topaklanabilir.
• Yapışkan yüzey oluşturabilir.
• Zemini kayganlaştırabilir.
• Çözünmeye başlayarak fosfatlı atık su meydana getirebilir.
• Islanmış ürünün çevreye veya kanalizasyona sürüklenmesi önlenmelidir.

YANGIN DURUMU

Sodyum Hekzametafosfat yanıcı değildir.

Ancak yüksek sıcaklıkta:

Fosfor oksitleri,

Sodyum içeren tahriş edici dumanlar

oluşabilir.

Yangın durumunda:

• Çevrede yanan maddeye uygun söndürücü kullanılmalıdır.
• Tozun havaya yayılması önlenmelidir.
• Isınan torbalar güvenli mesafeden soğutulmalıdır.
• Müdahale personeli gerektiğinde bağımsız solunum cihazı kullanmalıdır.
• Yangın söndürme suyunun çevreye yayılması önlenmelidir.

DEPOLAMA

Sodyum Hekzametafosfat:

• Orijinal ve sağlam ambalajında
• Torba ağzı sıkıca kapalı olarak
• Serin ve kuru ortamda
• Nem ve doğrudan sudan korunarak
• Güçlü asitlerden ayrı
• Gıda ve yem ürünlerinden kalite sınıfına göre ayrılmış biçimde
• Zemine temas etmeyecek şekilde palet üzerinde
• Yetkisiz kişilerin erişemeyeceği depoda

saklanmalıdır.

Nem ve Topaklanma

SHMP nem çektiğinde:

• Topaklanabilir.
• Akışkanlığını kaybedebilir.
• Sert kütleler oluşturabilir.
• Çözünme süresi uzayabilir.
• Dozajlama zorlaşabilir.
• Hidroliz başlayabilir.

Açılan torba kullanım sonrasında derhal kapatılmalı ve ıslak ekipmanla temas ettirilmemelidir.

GIDA VE TEKNİK KALİTENİN AYRI DEPOLANMASI

Gıda sınıfı ve teknik sınıf ürünler:

• Ayrı paletlerde
• Açıkça tanımlanmış stok kodlarıyla
• Ayrı aktarım ekipmanları kullanılarak
• Çapraz bulaşma önlenecek biçimde

depolanmalıdır.

Etiketi kaybolmuş ürün gıda üretiminde kullanılmamalıdır.

AMBALAJ VE TAŞIMA

25 kg torba:

• Kuru ve kapalı araçta taşınmalıdır.
• Delinme ve yırtılmaya karşı korunmalıdır.
• Sıvı kimyasallarla aynı palete yüklenmemelidir.
• Güçlü asitlerden ayrı tutulmalıdır.
• Etiketsiz kaba aktarılmamalıdır.
• Zeminde sürüklenmemelidir.
• Elle taşıma sırasında uygun kaldırma yöntemi ve taşıma ekipmanı kullanılmalıdır.

ÇEVRESEL ETKİ VE ATIK YÖNETİMİ

SHMP ve diğer fosfatlar çevreye yüksek miktarda verildiğinde:

• Yüzey sularındaki fosfor yükünü artırabilir.
• Alg ve su bitkisi gelişimini destekleyebilir.
• Ötrofikasyona katkıda bulunabilir.
• Su ortamındaki oksijen dengesini dolaylı olarak bozabilir.

Ürün:

• Kanalizasyona
• Toprağa
• Sulama kanalına
• Yüzey suyuna
• Yer altı suyuna

kontrolsüz biçimde verilmemelidir.

Fosfatlı proses suları yerel deşarj ve atık su kurallarına göre yönetilmelidir.

KULLANIM SINIRLARI

Ürün ambalajında ilgili kalite ve kullanım amacı açıkça belirtilmediği sürece:

• Gıdaya veya içeceğe eklenmemelidir.
• Hayvan yeminde kullanılmamalıdır.
• İçme suyuna doğrudan dozlanmamalıdır.
• Takviye edici gıda hazırlanmasında kullanılmamalıdır.
• İlaç veya farmasötik ürün üretiminde kullanılmamalıdır.
• Gübre olarak kullanılmamalıdır.
• Bitkiye veya toprağa doğrudan uygulanmamalıdır.
• Konsantre asitlerle kontrolsüz biçimde karıştırılmamalıdır.
• Katyonik kimyasallarla uyumluluk testi olmadan birleştirilmemelidir.
• Nemlenmiş veya kirlenmiş ürün üretime geri verilmemelidir.
• Çevreye veya kanalizasyona boşaltılmamalıdır.
• Gıda, teknik, yem ve farmasötik kalite sınıfları birbirinin yerine kullanılmamalıdır.

KULLANIM ESASLARI VE SINIRLAR

Bu teknik bilgi, ticari Sodyum Hekzametafosfat / SHMP / Sodyum Polifosfat ürünü.

Aşağıdaki ürünler aynı değildir:

• Sodyum Tripolifosfat
• Sodyum Trimetafosfat
• Tetrasodyum Pirofosfat
• Trisodyum Fosfat
• Monosodyum Fosfat
• Disodyum Fosfat
• Potasyum Polifosfat
• Amonyum Polifosfat.

Ürüne ait kesin:

• Sodyum Hekzametafosfat veya Sodyum Polifosfat kimliği
• CAS numarası
• Toplam fosfat
• P₂O₅ eş değeri
• Polimerleşme derecesi
• Suda çözünmeyen madde

pH,

Nem,

Ağır metal ve diğer safsızlık değerleri,

Gıda veya teknik kalite sınıfı,

Depolama ve kullanım koşulları

teslim edilen ürünün ambalajı ve güncel etiketinde belirtilir.

Sodyum Hekzametafosfat; sertlik iyonlarını bağlayan, mineral çökelmesini geciktiren ve katı parçacıkları dağıtan etkili bir polifosfattır. Ancak suyu demineralize etmez, dezenfeksiyon sağlamaz ve mevcut metalleri sistemden fiziksel olarak uzaklaştırmaz.

Sulu çözeltilerde zamanla hidrolize olarak daha kısa zincirli fosfatlara ve ortofosfata dönüşebilir. Bu nedenle çözelti yaşı, sıcaklık ve pH ürün performansını doğrudan etkiler.