Sodyum Karbonat (Besin)

SODYUM KARBONAT (BESİN) – 25 KG

Sodyum Karbonat Besin: Gıda Üretiminde Asitlik Düzenleme ve Proses Kontrolü İçin E500(i)

Sodyum karbonat besin; gıda üretiminde asitlik düzenleyici, alkalilik sağlayıcı, topaklanmayı önleyici, stabilizatör ve belirli ürünlerde proses yardımcısı olarak kullanılabilen gıda sınıfı bir sodyum tuzudur.

Gıda katkı maddeleri sisteminde:

E numarası: E500(i)

INS numarası: 500(i)

olarak tanımlanır.

Ürün; teknik veya endüstriyel sodyum karbonattan yalnızca kullanım adı bakımından ayrılmaz. Gıda üretiminde kullanılacak sodyum karbonatın ilgili gıda katkı maddesi saflık kriterlerini karşılaması, gıda sınıfı olarak üretilmiş olması ve parti bazında analiz belgeleriyle doğrulanması gerekir.

JECFA, sodyum karbonatı CAS 497-19-8 ve INS 500(i) numarasıyla tanımlanan bir gıda katkı maddesi olarak listelemektedir. Codex GSFA kapsamında asitlik düzenleyici, topaklanmayı önleyici, stabilizatör ve kıvam düzenleyici gibi teknolojik işlevlerle değerlendirilebilir.

Ambalaj

25 kg

Temel Ürün Bilgileri

Kimyasal adı: Sodyum karbonat

Yaygın adı: Soda külü

Gıda katkı maddesi kodu: E500(i)

INS numarası: 500(i)

Kimyasal formülü: Na₂CO₃

CAS numarası: 497-19-8

EC numarası: 207-838-8

Molekül ağırlığı: Yaklaşık 105,99 g/mol

Fiziksel görünüm: Beyaz toz veya granüler katı

Koku: Kokusuz

Kimyasal karakteri: Alkali

Çözünürlük: Suda çözünür

Yanıcılık: Yanıcı değildir

Ürün sınıfı: Gıda sınıfı

Temel işlevi: Asitlik düzenleme, alkalilik sağlama ve proses kontrolü

Sodyum karbonat, Na₂CO₃ formülüne sahip inorganik bir karbonat tuzudur.

E500(i) Ne Anlama Gelir?

E500 kodu, gıda üretiminde kullanılan sodyum karbonat grubunu ifade eder.

Bu grupta:

E500(i): Sodyum karbonat

E500(ii): Sodyum hidrojen karbonat veya sodyum bikarbonat

E500(iii): Sodyum seskikarbonat

yer alabilir.

Sodyum karbonat ile sodyum bikarbonat aynı ürün değildir.

Başlıca farklılıklar:

• Kimyasal formülleri farklıdır.
• Alkalilik seviyeleri farklıdır.
• Karbondioksit oluşturma davranışları farklıdır.
• Hamur kabartma sistemlerindeki işlevleri farklıdır.
• Aynı miktarda kullanıldıklarında aynı pH değerini sağlamazlar.

Sodyum karbonat, sodyum bikarbonata göre daha kuvvetli alkali özellik gösterir. Bu nedenle ürünler reçete ve proses değerlendirmesi yapılmadan birbirinin yerine kullanılmamalıdır.

Gıda Sınıfı Ne Anlama Gelir?

“Besin” veya “gıda sınıfı” ifadesi yalnızca ürünün ambalaj üzerinde bu şekilde adlandırılması anlamına gelmez.

Gıda üretiminde kullanılacak ürünün:

• Gıda katkı maddesi saflık kriterlerini karşılaması
• Gıda üretimine uygun tesis ve hijyen şartlarında üretilmesi
• İlgili safsızlık sınırlarına uygun olması
• Parti bazında analiz sertifikasına sahip olması
• İzlenebilirliğinin sağlanması
• Gıda ile temas edecek ambalajda sunulması
• İlgili mevzuata uygun şekilde etiketlenmesi

gerekir.

Teknik veya endüstriyel sınıf sodyum karbonat, kimyasal formülü aynı olsa bile gıda üretiminde kullanılmamalıdır.

Gıda Sınıfı ile Teknik Sınıf Arasındaki Fark

Besin sınıfı ve teknik sınıf sodyum karbonatın temel kimyasal formülü aynı olabilir. Ancak ürünler kullanım açısından eşdeğer değildir.

Gıda sınıfı üründe özellikle aşağıdaki hususlar önemlidir:

• Saflık oranı
• Ağır metal sınırları
• Arsenik ve kurşun değerleri
• Suda çözünmeyen madde
• Üretim hijyeni
• Çapraz bulaşma kontrolü
• Ambalaj uygunluğu
• Parti izlenebilirliği
• Gıda mevzuatına uygunluk.

Teknik ürünün yalnızca yüksek Na₂CO₃ oranına sahip olması, onu gıda sınıfı hâline getirmez.

Teknik ve Kalite Özellikleri

Aşağıdaki değerler üreticiye, ürün standardına ve partiye göre değişebilir:

• Na₂CO₃ oranı
• Kurutma kaybı
• Suda çözünmeyen madde
• Klorür
• Sülfat
• Demir
• Arsenik
• Kurşun
• Diğer ağır metaller

pH değeri,

Yığın yoğunluğu,

Tane büyüklüğü,

Renk ve görünüm.

Kesin teknik değerlerde teslim edilen ambalaj üzerindeki güncel üretici bilgileri esas alınır:

• Ürün etiketi
• Teknik Bilgi Formu
• Güvenlik Bilgi Formu
• Parti Analiz Sertifikası

JECFA sodyum karbonat için kimlik ve saflık kriterlerini ayrı bir gıda katkı maddesi spesifikasyonunda tanımlamaktadır.

Gıdadaki Teknolojik İşlevleri

Sodyum karbonat, mevzuatın izin verdiği ürün kategorilerinde aşağıdaki teknolojik işlevlerle kullanılabilir:

Asitlik düzenleyici,

Alkalilik sağlayıcı,

pH düzenleyici,

Stabilizatör,

Topaklanmayı önleyici,

Kıvam veya yapı düzenleyici,

Proses yardımcısı,

Bazı kabartma sistemlerinde alkali bileşen.

Codex GSFA, sodyum karbonatı asitlik düzenleyici, topaklanmayı önleyici, stabilizatör ve kıvam düzenleyici işlevlerle tanımlamaktadır. Kullanım şartları ürün kategorisine ve iyi üretim uygulamalarına göre değerlendirilmelidir.

Kullanım Alanları

Gıda Üretiminde pH Ayarlama

Sodyum karbonat çeşitli gıda proseslerinde pH değerini yükseltmek ve asiditeyi azaltmak amacıyla kullanılabilir.

Başlıca işlevleri:

• Asidik reçetelerin pH değerini yükseltmek
• Proses ortamında alkalilik sağlamak
• Ürün yapısını etkileyen pH dengesini düzenlemek
• Bazı renk, doku ve kıvam özelliklerini desteklemek
• Asidik bileşenleri kısmen nötralize etmek.

Kullanılacak miktar:

• Başlangıç pH değerine
• Ürünün tamponlama kapasitesine
• Kullanılan asitlerin türüne
• Hedeflenen pH değerine
• Nihai ürünün lezzet ve doku özelliklerine

göre belirlenmelidir.

Yalnızca başlangıç pH değerine bakılarak doz hesaplanmamalıdır.

Unlu Mamuller

Sodyum karbonat bazı geleneksel ve endüstriyel unlu mamul reçetelerinde alkalilik sağlamak amacıyla kullanılabilir.

Uygun formülasyonlarda:

• Hamurun pH değerini yükseltebilir.
• Yüzey renginin gelişmesini etkileyebilir.
• Kızarma reaksiyonlarını hızlandırabilir.
• Hamur yapısını ve ürün dokusunu değiştirebilir.
• Asidik bileşenlerle reaksiyona girerek karbondioksit oluşumuna katkıda bulunabilir.
• Ancak sodyum karbonat, sodyum bikarbonatla aynı kabartıcı değildir.

Fazla kullanım:

• Sabunsu veya alkali tada
• Sarı veya koyu renk oluşumuna
• İstenmeyen kokuya
• Hamur yapısının bozulmasına
• Ağızda tahriş hissine

neden olabilir.

Erişte ve Makarna Benzeri Ürünler

Sodyum karbonat bazı erişte ve özel unlu ürünlerde alkali tuz bileşeni olarak kullanılabilir.

Uygun reçetelerde:

• Hamurun rengini
• Elastikiyetini
• Sertliğini
• Pişirme davranışını
• Yüzey yapısını

etkileyebilir.

Kullanım miktarı:

• Unun protein yapısına
• Su miktarına
• Üretim yöntemine
• Hedeflenen dokuya
• Kullanılan diğer alkali tuzlara

göre belirlenmelidir.

Her makarna veya erişte ürününde kullanıma uygun olduğu varsayılmamalıdır.

Kakao ve Çikolata Prosesleri

Sodyum karbonat bazı kakao işleme proseslerinde alkalizasyon amacıyla değerlendirilebilir.

Alkalizasyon:

• Kakao rengini koyulaştırabilir.
• Asiditeyi azaltabilir.
• Aroma profilini değiştirebilir.
• Çözünürlük ve dağılma davranışını etkileyebilir.

Uygulamanın sonucu:

• Kakao türüne
• Başlangıç pH değerine
• Kullanılan alkali miktarına
• Sıcaklığa
• Temas süresine
• Nem oranına

bağlıdır.

Fazla alkalizasyon, doğal aroma ve renk özelliklerinin bozulmasına neden olabilir.

Zeytin ve Sebze İşleme

Sodyum karbonat bazı geleneksel veya endüstriyel sebze işleme uygulamalarında alkali proses yardımcısı olarak değerlendirilebilir.

Ancak kullanım:

• Ürün türüne
• İşleme yöntemine
• Hedeflenen dokuya
• Yıkama ve durulama aşamalarına
• İlgili mevzuat şartlarına

göre belirlenmelidir.

Kontrolsüz alkali uygulama:

• Dokunun aşırı yumuşamasına
• Renk değişimine
• Tat bozukluğuna
• Yüzey kayganlığına
• Üründe alkali kalıntısına

neden olabilir.

Şeker ve Şekerleme Üretimi

Sodyum karbonat bazı şeker, şurup ve şekerleme proseslerinde:

pH ayarlama,

Asidite kontrolü,

İnversiyon davranışını düzenleme,

Renk ve yapı oluşumunu etkileme

amacıyla kullanılabilir.

Fazla alkalilik:

• İstenmeyen renk koyulaşmasına
• Yanık veya alkali tada
• Kristalleşme davranışının bozulmasına
• Ürün stabilitesinin değişmesine

neden olabilir.

Süt ve Süt Ürünleri

Sodyum karbonatın süt ve süt ürünlerinde kullanımı ürün kategorisine ve ilgili mevzuata bağlıdır.

Ürün:

• Bozulmuş veya asitliği yükselmiş sütü kullanılabilir hâle getirmek
• Mikrobiyolojik bozulmayı gizlemek
• Kalitesiz ham maddeyi düzeltmek

amacıyla kullanılmamalıdır.

İzin verilen özel proses veya ürün kategorileri dışında süte gelişigüzel eklenmemelidir.

Et ve Et Ürünleri

Sodyum karbonat bazı özel et işleme veya marinasyon sistemlerinde pH ve su tutma davranışını etkileyebilir.

Ancak:

• Her et ürününde kullanımına izin verilmez.
• Dozaj ürün kategorisine göre değişir.
• Fazla kullanım doku ve tat bozukluğu oluşturabilir.
• Ürünün mevzuata uygunluğu kontrol edilmelidir.

Gıda kategorisine özgü izin ve miktar şartları incelenmeden genel kullanım önerisi verilmemelidir.

Deniz Ürünleri ve Özel Gıda Prosesleri

Sodyum karbonat bazı özel gıda işleme uygulamalarında:

pH düzenleme,

Doku kontrolü,

Yüzey işlemi,

Proses suyu düzenleme

amacıyla değerlendirilebilir.

Kullanımın uygunluğu gıda kategorisine, proses amacına ve yürürlükteki mevzuata göre doğrulanmalıdır.

Kabartma Sistemlerinde Kullanım

Sodyum karbonat asidik bileşenlerle reaksiyona girdiğinde karbondioksit gazı oluşturabilir.

Ancak:

• Kuvvetli alkali karakteri vardır.
• Dozaj hatasına karşı hassastır.
• Sodyum bikarbonattan farklı reaksiyon davranışı gösterir.
• Tek başına genel amaçlı kabartma tozu olarak kullanılmamalıdır.
• Kabartma sistemlerinde kullanılacaksa:
• Asitlik dengesi
• Nötralizasyon değeri
• Nihai pH
• Gaz çıkış zamanı
• Pişirme sıcaklığı
• Ürün tadı

birlikte değerlendirilmelidir.

Gıda Üretiminde Dozaj

Bu ürün için bütün gıda kategorilerine uygulanabilecek tek bir sabit kullanım dozu yoktur.

Dozaj:

• Gıda kategorisine
• Mevzuatta izin verilen kullanım şartına
• Hedeflenen teknolojik işleve
• Ürünün başlangıç pH değerine
• Reçetedeki asit miktarına
• Nihai ürünün duyusal özelliklerine
• Üretim prosesine

göre belirlenmelidir.

Kullanımda:

• İlgili gıda kodeksi
• Katkı maddesi listeleri
• Ürün kategorisine özel sınırlar
• İyi üretim uygulamaları

esas alınmalıdır.

Codex GSFA, sodyum karbonatın bazı kullanım alanlarında iyi üretim uygulamaları çerçevesinde değerlendirilmesini öngörür. Bu durum sınırsız veya her gıdada serbest kullanım anlamına gelmez.

Quantum Satis ve İyi Üretim Uygulaması

Bazı mevzuat sistemlerinde sodyum karbonat için “quantum satis” veya iyi üretim uygulaması yaklaşımı bulunabilir.

Bu yaklaşım:

• İstenen teknolojik etki için gerekli olandan fazla kullanılmamasını
• Tüketiciyi yanıltmamasını
• Uygun üretim uygulamalarına uyulmasını
• Gıdanın güvenliğini ve kalitesini bozmamasını

gerektirir.

“Quantum satis” ifadesi sınırsız kullanım hakkı anlamına gelmez.

Avrupa Birliği Gıda Katkı Mevzuatı

Avrupa Birliği’nde gıda katkı maddelerinin kullanımı, ürün kategorileri ve kullanım şartları 1333/2008 sayılı düzenleme ve ilgili güncel ekler kapsamında ele alınır. E500 grubu sodyum karbonatlar, yalnızca izin verilen gıda kategorilerinde ve belirlenen şartlarla kullanılabilir.

Türkiye’de kullanılacak ürünlerde güncel Türk Gıda Kodeksi ve ilgili katkı maddesi düzenlemeleri ayrıca kontrol edilmelidir.

Gıda Üretiminde Analiz ve Belgelendirme

Gıda üretiminde kullanılacak her parti için en az aşağıdaki belgeler kontrol edilmelidir:

• Ürün spesifikasyonu
• Parti Analiz Sertifikası
• Güvenlik Bilgi Formu
• Gıda uygunluk beyanı
• Menşe ve üretici bilgisi
• Parti ve lot numarası
• Tavsiye edilen saklama koşulları
• Son kullanma veya tavsiye edilen kullanım süresi.
• İşletmenin kalite sistemine göre ayrıca:
• Helal belgesi
• Koşer belgesi
• Alerjen beyanı
• GDO beyanı
• Işınlama beyanı
• Nanomateryal beyanı
• Vegan uygunluk beyanı

talep edilebilir.

Bu belgelerin mevcut olduğu, üretici tarafından sunulan güncel dokümanlarla doğrulanmalıdır.

Alerjen Bilgisi

Saf sodyum karbonat temel gıda alerjenlerinden biri değildir.

Bununla birlikte nihai alerjen değerlendirmesinde:

• Üretim tesisi
• Ortak hat kullanımı
• Ambalajlama alanı
• Çapraz bulaşma riski
• Üretici alerjen beyanı

esas alınmalıdır.

GDO, Gluten, Vegan ve Helal Beyanları

Sodyum karbonat mineral veya kimyasal kökenli bir bileşiktir. Ancak Ürün bilgisinde:

• GDO içermez
• Glutensizdir
• Vegandır
• Helaldir
• Koşerdir

gibi beyanlar, yalnızca üretici veya yetkili belgelendirme kuruluşunun güncel dokümanları varsa kullanılmalıdır.

Çözelti Hazırlama

Sodyum karbonat çözeltisi hazırlanırken:

Temiz ve gıda üretimine uygun tanka gerekli miktarda içilebilir nitelikte veya proses standardına uygun su alınmalıdır.

Karıştırma sistemi çalıştırılmalıdır.

Sodyum karbonat kontrollü ve kademeli olarak suya eklenmelidir.

Tozun havaya yayılması önlenmelidir.

Tam çözünme sağlanana kadar karıştırmaya devam edilmelidir.

Çözelti sıcaklığı ve pH değeri kontrol edilmelidir.

Çözünmeyen madde veya yabancı madde bulunup bulunmadığı incelenmelidir.

Nihai konsantrasyon doğrulanmalıdır.

Çözelti hazırlama ekipmanı:

• Gıda ile temasa uygun
• Alkali çözeltiye dayanıklı
• Temizlenebilir
• İzlenebilir

olmalıdır.

Reçeteye İlave Sırası

Sodyum karbonatın doğrudan konsantre asit, aroma, renk maddesi veya hassas bileşen üzerine eklenmesi lokal yüksek pH oluşmasına neden olabilir.

Bu durum:

• Renk değişimine
• Protein yapısının bozulmasına
• Aroma kaybına
• Lokal çökelmeye
• Aşırı köpürmeye
• Ürün dokusunun zarar görmesine

neden olabilir.

İlave sırası laboratuvar ve pilot üretim testleriyle belirlenmelidir.

Asitlerle Reaksiyon

Sodyum karbonat gıda asitleri ve diğer asidik maddelerle reaksiyona girerek karbondioksit gazı oluşturabilir.

Reaksiyon sırasında:

• Köpürme
• Hacim artışı
• Sıçrama
• Isı oluşumu
• Kapalı sistemde basınç yükselmesi

meydana gelebilir.

Ürün:

• Kapalı kap içinde kontrolsüz biçimde asitle karıştırılmamalıdır.
• Reaksiyon hacmi hesaplanmadan dozlanmamalıdır.
• Gaz tahliyesi olmayan ekipmanda kullanılmamalıdır.
• Konsantre asit üzerine toplu hâlde dökülmemelidir.

Kimyasal ve Formülasyon Uyumluluğu

Sodyum karbonat aşağıdaki maddelerle karıştırılmadan önce uyumluluk testi yapılmalıdır:

• Gıda asitleri
• Kalsiyum tuzları
• Magnezyum tuzları
• Demir ve diğer metal tuzları
• Protein konsantreleri
• Renk maddeleri
• Hassas aroma bileşenleri
• Stabilizatör sistemleri.

Bazı metal tuzlarıyla:

• Çökelti
• Bulanıklık
• Renk değişimi

pH sapması

oluşabilir.

Kavanoz testi veya laboratuvar testi yapılması, büyük ölçekli üretim performansını tek başına garanti etmez.

Sodyum İçeriği

Sodyum karbonat nihai ürüne sodyum kazandırır.

Bu nedenle kullanım miktarı:

• Nihai gıdanın toplam sodyum içeriğini
• Besin değerleri tablosunu
• Beslenme beyanlarını
• Düşük sodyum veya azaltılmış sodyum iddialarını

etkileyebilir.

Sodyum hesabı reçete ve nihai ürün analizi üzerinden yapılmalıdır.

Duyusal Etkiler

Fazla sodyum karbonat kullanımı:

• Alkali veya sabunsu tat
• Ağızda kuruluk
• Acımsı tat
• İstenmeyen koku
• Aşırı koyu renk
• Doku bozukluğu

oluşturabilir.

Teknolojik etki sağlandıktan sonra gereksiz fazla kullanım yapılmamalıdır.

Gıda Güvenliği Açısından Kullanım Sınırı

Sodyum karbonat:

• Bozulmuş gıdayı kullanılabilir hâle getirmek
• Mikrobiyolojik bozulmayı gizlemek
• Asitliği yükselmiş ham maddeyi düzeltmek
• Tazelik algısı oluşturmak
• Uygun olmayan ürünü mevzuata uygun göstermek

amacıyla kullanılmamalıdır.

Katkı maddesi kullanımı tüketiciyi yanıltmamalı ve hijyen eksikliğinin yerine geçmemelidir.

Sağlık ve Güvenlik Uyarıları

Gıda sınıfı olması, ürünün konsantre toz hâlinde zararsız olduğu anlamına gelmez.

Sodyum karbonat:

• Gözlerde ciddi tahrişe neden olabilir.
• Tozu burun ve boğazı tahriş edebilir.
• Uzun süreli cilt temasında rahatsızlık oluşturabilir.
• Yüksek miktarda doğrudan yutulmamalıdır.
• Alkali çözeltileri cilt ve göz için tahriş edici olabilir.

Ürünün kesin sınıflandırması ve güvenlik önlemleri güncel Güvenlik Bilgi Formundan alınmalıdır.

Göz Teması

Toz veya çözelti gözde:

• Yanma
• Kızarıklık
• Sulanma
• Ağrı
• Görme bulanıklığı

oluşturabilir.

Ürünle çalışırken uygun göz koruması kullanılmalıdır.

Cilt Teması

Kuru ürünle kısa süreli temas sınırlı etki gösterebilir. Ancak:

• Nemli cilt
• Terleme
• Uzun temas süresi
• Konsantre çözelti

tahrişi artırabilir.

Soluma

Torba boşaltma, tartım ve karıştırma sırasında oluşan toz:

• Burun tahrişine
• Boğaz rahatsızlığına
• Öksürüğe
• Yoğun maruziyette nefes alma güçlüğüne

neden olabilir.

Kişisel Koruyucu Donanım

Yapılan işe ve ürünün Güvenlik Bilgi Formuna göre:

• Gıda üretimine uygun koruyucu eldiven
• Yan korumalı güvenlik gözlüğü
• Yoğun toz oluşan işlemlerde tam kapalı koruyucu gözlük
• Temiz iş kıyafeti
• Uygun iş ayakkabısı
• Mühendislik kontrollerinin yetersiz kaldığı durumlarda uygun partikül solunum koruyucusu

kullanılmalıdır.

Sıradan bez veya cerrahi maskeler endüstriyel kimyasal tozuna karşı yeterli koruma sağlamaz.

Üretim Alanında Hijyen

Ürün açıkta bırakılmamalıdır.

Açılmış torbalar yeniden kapatılmalıdır.

Ürünle temas eden ekipman gıda üretimine uygun olmalıdır.

Teknik sınıf kimyasallarla aynı kepçe, kap veya transfer ekipmanı kullanılmamalıdır.

Parti numaraları kayıt altına alınmalıdır.

İlk giren ilk çıkar sistemi uygulanmalıdır.

Yabancı madde bulaşması önlenmelidir.

Haşere kontrolü sağlanmalıdır.

Ürün doğrudan zemin üzerine konulmamalıdır.

Üretim alanında yemek yenmemeli ve sigara kullanılmamalıdır.

Mesleki Maruziyet Kontrolü

Tartım, boşaltma ve karıştırma alanlarında:

• Kapalı transfer
• Lokal emiş havalandırması
• Toz toplama sistemi
• Kapalı veya otomatik dozajlama
• Uygun filtreli endüstriyel vakum
• Göz yıkama ünitesi

bulundurulmalıdır.

Basınçlı hava kullanılarak zemin, ekipman veya iş kıyafeti temizlenmemelidir.

İlk Yardım

Gözle Temas

Gözler ovuşturulmamalıdır.

Göz kapakları açık tutularak gözler bol ve temiz suyla dikkatlice yıkanmalıdır. Varsa ve kolayca çıkarılabiliyorsa kontakt lensler çıkarılmalı ve durulamaya devam edilmelidir.

Ağrı, yanma, kızarıklık veya görme bulanıklığı devam ederse tıbbi yardım alınmalıdır.

Ciltle Temas

Kirlenmiş giysiler çıkarılmalıdır.

Temas eden bölge bol suyla yıkanmalıdır.

Tahriş devam ederse sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır.

Soluma

Kişi temiz havaya çıkarılmalı ve rahat nefes alabileceği bir konumda dinlendirilmelidir.

Öksürük, boğaz tahrişi veya nefes alma güçlüğü devam ederse tıbbi yardım alınmalıdır.

Yutma

Ağız suyla çalkalanmalıdır.

Bilinci kapalı kişiye ağızdan hiçbir şey verilmemelidir. Sağlık personeli tarafından özellikle belirtilmedikçe kişi kusturulmamalıdır.

Fazla miktarda yutulması veya rahatsızlık oluşması durumunda zehir danışma merkezi ya da sağlık kuruluşuyla iletişime geçilmelidir.

Ürün etiketi ve Güvenlik Bilgi Formu sağlık personeline gösterilmelidir.

Dökülme ve Temizlik

Ürünün gıda hammaddelerine bulaşması önlenmelidir.

Yetkisiz kişiler alandan uzaklaştırılmalıdır.

Uygun kişisel koruyucu donanım kullanılmalıdır.

Toz oluşumu önlenmelidir.

Kuru süpürmeyle yoğun toz kaldırılmamalıdır.

Gıda tesisine uygun endüstriyel vakum veya kontrollü toplama yöntemi kullanılmalıdır.

Dökülen ürün orijinal ambalaja geri konulmamalıdır.

Kirlenmiş ürün gıda üretiminde kullanılmamalıdır.

Toplanan atık kapalı ve etiketli uygun kaba aktarılmalıdır.

Temizlik sonrasında yüzey uygun yöntemle temizlenmeli ve kontrol edilmelidir.

Depolama Koşulları

Sodyum karbonat nem çekmeye ve nemli ortamda topaklanmaya eğilimlidir.

Ürün:

• Orijinal ve gıda ile temasa uygun ambalajında
• Ambalajı sıkıca kapalı olarak
• Serin ve kuru depoda
• İyi havalandırılan alanda
• Yağmur ve sudan korunarak
• Yüksek nemden uzakta
• Doğrudan güneş ışığından korunarak
• Zemine temas etmeyecek şekilde palet üzerinde
• Kokulu ve uçucu maddelerden ayrı
• Teknik kimyasallardan ayrı
• Temizlik kimyasallarından ayrı
• Haşerelerden korunmuş alanda

saklanmalıdır.

Gıda Deposu Ayrımı

Besin sınıfı sodyum karbonat:

• Teknik sınıf sodyum karbonatla
• Gübrelerle
• Pestisitlerle
• Biyosidal ürünlerle
• Asitlerle
• Temizlik kimyasallarıyla
• Yakıt ve yağlarla

aynı kontrolsüz depolama alanında bulundurulmamalıdır.

Kimyasal uyumluluğun yanı sıra gıda güvenliği ve çapraz bulaşma riski de dikkate alınmalıdır.

Ambalaj ve İstifleme

Ambalajlar delinmeyecek veya yırtılmayacak şekilde istiflenmelidir.

Üreticinin belirttiği istif yüksekliği aşılmamalıdır.

Paletler temiz, kuru ve sağlam olmalıdır.

Açılmış torbalar sıkıca kapatılmalıdır.

Hasarlı torbalar gıda ile temasa uygun ikinci ambalaja alınmalıdır.

Ürün etiketi ve parti numarası korunmalıdır.

Etiketsiz ürün kullanılmamalıdır.

Farklı partiler kontrolsüz biçimde birleştirilmemelidir.

Nemlenmiş veya Topaklanmış Ürün

Ürün nemlenmiş, sertleşmiş veya topaklanmışsa:

• Ambalaj bütünlüğü kontrol edilmelidir.
• Su veya yabancı madde bulaşması araştırılmalıdır.
• Nem miktarı ve saflık kontrol edilmelidir.
• Mikrobiyolojik veya fiziksel bulaşma riski değerlendirilmelidir.
• Çözünme davranışı test edilmelidir.
• Kalite birimi onayı alınmadan gıda üretiminde kullanılmamalıdır.

Topakların mekanik olarak kırılabilmesi, ürünün gıda güvenliği ve teknik özelliklerinin değişmediğini göstermez.

Raf Ömrü ve Parti Takibi

Raf ömrü:

• Üretici beyanına
• Ambalaj türüne
• Depolama sıcaklığına
• Ortam nemine
• Ambalajın açılıp açılmadığına

göre değişir.

Raf ömrü ve saklama süresi için teslim edilen ambalaj üzerindeki güncel üretici bilgileri esas alınır.

Depolamada:

• Parti numarası
• Üretim tarihi
• Tavsiye edilen tüketim veya kullanım tarihi
• Depoya giriş tarihi
• Açılma tarihi

izlenmelidir.

Son Tüketici Kullanımı

Bu ürün 25 kg profesyonel ambalajda sunulan gıda üretim hammaddesidir.

Doğrudan tüketilmemelidir.

Sofra ürünü değildir.

Ev tipi karbonat veya kabartma tozuyla karıştırılmamalıdır.

Tüketiciye doğrudan porsiyonluk kullanım amacıyla sunulmamalıdır.

Reçete ve mevzuat değerlendirmesi olmadan ev tipi gıda üretiminde kullanılmamalıdır.

Çocukların erişemeyeceği yerde saklanmalıdır.

Kullanım Esasları ve Sınırlar

Bu sayfada yer alan bilgiler besin sınıfı sodyum karbonatın genel özelliklerini, yaygın gıda kullanım alanlarını ve temel güvenlik şartlarını açıklamak amacıyla hazırlanmıştır.

Buradaki bilgiler:

• Kesin gıda reçetesi
• Bütün gıdalarda geçerli sabit kullanım dozu
• Her gıda kategorisi için kullanım izni
• Nihai ürün mevzuat uygunluk belgesi
• Alerjen, helal, koşer, vegan veya GDO sertifikası
• Raf ömrü garantisi
• Nihai ürün performans garantisi

niteliğinde değildir.

Besin sınıfı sodyum karbonatın kullanım miktarı ve uygulama yöntemi:

• Gıda kategorisine
• Ürünün Na₂CO₃ oranına
• Başlangıç ve hedef pH değerine
• Reçetedeki asit miktarına
• Üretim prosesine
• Nihai ürünün duyusal özelliklerine
• İlgili gıda mevzuatına

göre değişir.

Kullanım öncesinde:

• Ürün etiketi
• Teknik Bilgi Formu
• Güvenlik Bilgi Formu
• Parti Analiz Sertifikası
• Gıda uygunluk beyanı
• Ürün kategorisine ilişkin mevzuat
• Laboratuvar denemeleri
• Pilot üretim sonuçları
• İşletmenin kalite ve gıda güvenliği biriminin değerlendirmesi

birlikte dikkate alınmalıdır.

Ürün etiketi, analiz sertifikası, üretici belgeleri veya yürürlükteki mevzuat ile bu sayfadaki bilgiler arasında farklılık bulunması hâlinde güncel resmî belgeler ve mevzuat hükümleri esas alınmalıdır.