Sodyum Metabisülfit 25 KG

SODYUM METABİSÜLFİT – 25 KG

Gıda İşleme, İçecek ve Şarap Üretimi, Su Arıtma, Tekstil, Kâğıt ve Uygun Endüstriyel Prosesler İçin İndirgen ve Sülfit Kaynağı

Sodyum Metabisülfit; suyla temas ettiğinde bisülfit türleri oluşturan, indirgen özellik gösteren ve uygun koşullarda kükürt dioksit açığa çıkarabilen inorganik bir sodyum tuzudur.

Ürün aşağıdaki adlarla da bilinir:

• Sodium Metabisulfite
• Sodium Metabisulphite
• Sodyum Metabisülfit
• Sodyum Pirosülfit
• Sodium Pyrosulfite
• Disodyum Disülfit
• Disodium Pyrosulfite

SMBS

E223

Kimyasal formülü:

Na₂S₂O₅

şeklindedir.

Sodyum Metabisülfit başlıca:

• Gıda ve içecek işlemede
• Şarap ve meyve suyu üretiminde
• Antioksidan ve renk koruma sistemlerinde
• Klor giderme işlemlerinde
• Su ve atık su arıtımında
• Tekstil ve kâğıt proseslerinde
• Kimyasal üretimde
• Madencilik ve metal işleme proseslerinde

indirgen, oksijen tutucu, sülfit kaynağı veya proses yardımcı maddesi olarak kullanılabilir.

Sodyum Metabisülfitin molekül formülü Na₂S₂O₅, CAS numarası 7681-57-4 ve molekül ağırlığı yaklaşık 190,11 g/mol olarak tanımlanır. Gıda katkı maddesi sınıflandırmasında E223 adıyla yer alabilir.

Ürün:

• Sodyum Bisülfit ile aynı ticari ürün değildir.
• Sodyum Sülfit değildir.
• Sodyum Sülfat değildir.
• Potasyum Metabisülfit değildir.
• Tek başına genel amaçlı dezenfektan değildir.
• Teknik kalite belirtilmişse gıda, yem veya ilaç üretiminde kullanılmamalıdır.
• Asitlerle kontrolsüz biçimde karıştırılmamalıdır.

Ambalaj

25 KG

TEMEL ÜRÜN BİLGİLERİ

Ürün adı: Sodyum Metabisülfit

İngilizce adı: Sodium Metabisulfite

Diğer adı: Sodyum Pirosülfit

Kimyasal formülü: Na₂S₂O₅

CAS numarası: 7681-57-4

Molekül ağırlığı: Yaklaşık 190,11 g/mol

Kimyasal sınıfı: İnorganik sülfit tuzu

Fiziksel görünüm: Genellikle beyaz veya hafif sarımsı kristal toz

Koku: Hafif kükürt dioksit kokusu gösterebilir

Suda çözünürlük: Suda çözünür

Çözelti karakteri: Genellikle asidik

Yanıcılık: Normal koşullarda yanıcı değildir

Başlıca işlevleri: İndirgeme, oksijen giderme, klor nötralizasyonu, antioksidanlık ve sülfit kaynağı

Ambalaj: 25 KG

Ürüne ait kesin:

• Saflık
• Aktif kükürt dioksit eş değeri
• Sodyum Metabisülfit oranı
• Demir
• Ağır metal değerleri
• Suda çözünmeyen madde
• Klorür
• Sülfat
• Tane büyüklüğü
• Nem

pH,

Gıda, şarapçılık, farmasötik veya teknik kalite sınıfı

ürün ambalajı üzerindeki güncel etikette yer almaktadır.

SODYUM METABİSÜLFİTİN SUDAKİ DAVRANIŞI

Sodyum Metabisülfit suyla temas ettiğinde bisülfit türleri oluşturur.

Basitleştirilmiş biçimde:

Na₂S₂O₅ + H₂O → 2 NaHSO₃

şeklinde ifade edilebilir.

Oluşan bisülfit:

• Çözünmüş oksijenle reaksiyona girebilir.
• Serbest kloru indirgemeye yardımcı olabilir.
• Bazı oksitlenebilir bileşenleri koruyabilir.
• Asidik koşullarda kükürt dioksit açığa çıkarabilir.

Bu nedenle ürünün etkinliği:

pH’ya,

Sıcaklığa,

Çözünmüş oksijene,

Su bileşimine,

Bekleme süresine,

Diğer kimyasallara

bağlıdır.

KÜKÜRT DİOKSİT OLUŞUMU

Sodyum Metabisülfit asitlerle temas ettiğinde kükürt dioksit gazı açığa çıkarabilir.

Genel reaksiyon:

Metabisülfit + Asit → Kükürt Dioksit + Su + Tuz

şeklinde özetlenebilir.

Kükürt dioksit:

• Keskin kokulu
• Göz ve solunum yollarını tahriş eden
• Kapalı alanlarda tehlikeli yoğunluğa ulaşabilen

bir gazdır.

Bu nedenle ürün:

• Hidroklorik Asit
• Sülfürik Asit
• Nitrik Asit
• Fosforik Asit
• Sitrik Asit
• Asetik Asit
• Malik Asit
• Laktik Asit

gibi asitlerle kontrolsüz biçimde karıştırılmamalıdır.

Asitli temizlik yapılan tank, hat veya ekipmana ürün eklenmeden önce sistem tamamen durulanmalı ve havalandırılmalıdır.

SODYUM BİSÜLFİT İLE FARKI

Sodyum Metabisülfit

Kimyasal formülü Na₂S₂O₅’tir.

Genellikle kuru toz veya kristal formdadır.

Suya girdiğinde bisülfit oluşturur.

Birim ağırlıkta farklı aktif SO₂ eş değeri sağlar.

Sodyum Bisülfit

Kimyasal formülü NaHSO₃ olarak ifade edilir.

Ticari olarak çoğu zaman sulu çözelti biçiminde bulunabilir.

Doğrudan bisülfit iyonu sağlar.

İki ürün:

• Aynı molekül ağırlığına
• Aynı aktif madde oranına
• Aynı dozaj hesabına

sahip değildir.

Birbirlerinin yerine kullanılacaksa aktif SO₂ ve mol hesabı yapılmalıdır.

SODYUM SÜLFİT İLE FARKI

Sodyum Sülfit:

• Formülü Na₂SO₃’tür.
• Metabisülfitten farklı kimyasal ve alkalilik davranışı gösterir.
• Birim ağırlıktaki indirgeme kapasitesi farklıdır.
• Sodyum Metabisülfit ve Sodyum Sülfit kilogram bazında bire bir değiştirilmemelidir.

POTASYUM METABİSÜLFİT İLE FARKI

Potasyum Metabisülfit:

• Formülü K₂S₂O₅’tir.
• Potasyum içerir.
• Özellikle şarapçılıkta yaygın olarak kullanılabilir.
• Sodyum Metabisülfitten farklı molekül ağırlığına sahiptir.

Sodyum veya potasyum yükünün önemli olduğu ürünlerde bu iki madde birbirinin doğrudan eş değeri değildir.

GIDA SINIFI SODYUM METABİSÜLFİT

Yalnız gıda sınıfı olduğu açıkça belirtilen Sodyum Metabisülfit gıda üretiminde kullanılmalıdır.

Gıda uygulamalarında E223 adıyla:

• Antioksidan
• Renk koruyucu
• Esmerleşmeyi sınırlayıcı
• Koruyucu sistem bileşeni
• Hamur ve proses yardımcısı

olarak değerlendirilebilir.

Gıda katkı maddesi olarak kullanımı ürün kategorisine ve yürürlükteki mevzuat sınırlarına bağlıdır.

Ham maddenin gıda sınıfında olması, nihai gıdanın otomatik olarak mevzuata uygun olduğu anlamına gelmez.

GIDALARDA BAŞLICA KULLANIM ALANLARI

Gıda sınıfı Sodyum Metabisülfit uygun mevzuat ve reçetelerde:

• Kurutulmuş meyvelerde
• Meyve ve sebze işleme proseslerinde
• Patates ürünlerinde
• Meyve suyu ve konsantrelerde
• Şarap ve fermantasyon ürünlerinde
• Bazı deniz ürünlerinde
• Nişasta ve şeker proseslerinde
• Unlu mamul yardımcı sistemlerinde

kullanılabilir.

Kullanım amacı ürüne göre değişebilir.

Ürün her gıdaya genel amaçlı koruyucu olarak eklenmemelidir.

MEYVE VE SEBZELERDE RENK KORUMA

Sodyum Metabisülfit uygun gıda proseslerinde:

• Enzimatik esmerleşmeyi azaltmaya
• Renk kaybını sınırlamaya
• Oksidasyonu yavaşlatmaya
• İşleme sırasında kaliteyi korumaya

yardımcı olabilir.

Ancak fazla kullanım:

• Kükürtsü kokuya
• Keskin tada
• Ürün renginde istenmeyen açılmaya
• Vitamin kaybına
• Mevzuat sınırlarının aşılmasına

neden olabilir.

Nihai üründeki toplam ve serbest sülfit miktarı kontrol edilmelidir.

KURUTULMUŞ MEYVELER

Kurutulmuş meyve üretiminde Sodyum Metabisülfit:

• Renk kararmasını sınırlamak
• Oksidasyonu azaltmak
• Bazı mikroorganizmaların gelişimini baskılamak

amacıyla kullanılabilir.

Uygulamanın sonucu:

• Meyvenin türüne
• Dilim kalınlığına
• Çözeltinin konsantrasyonuna
• Temas süresine
• Kurutma sıcaklığına
• Nihai neme

bağlıdır.

Gereğinden fazla kullanım ürün üzerinde yüksek sülfit kalıntısına neden olabilir.

PATATES VE NİŞASTA ÜRÜNLERİ

Uygun gıda proseslerinde Sodyum Metabisülfit:

• Soyulmuş veya kesilmiş patateste kararmayı azaltmaya
• Nişasta üretiminde oksidasyonu sınırlamaya
• Renk kontrolüne

yardımcı olabilir.

Ancak yanlış doz:

Ürün tadını,

Kokusunu,

rengini,

yapısını

olumsuz etkileyebilir.

Durulama ve kalıntı kontrolü prosesin parçası olarak değerlendirilmelidir.

ŞARAPÇILIK VE FERMENTASYON

Şarapçılık kalite Sodyum Metabisülfit:

• Oksidasyonu sınırlamak
• İstenmeyen mikroorganizma faaliyetini kontrol etmeye yardımcı olmak
• Meyve veya şırayı korumak
• Ekipman ve proses suyunda uygun sülfit sistemi oluşturmak

amacıyla kullanılabilir.

Suda çözündüğünde oluşan kükürt dioksit türleri:

• Moleküler SO₂
• Bisülfit
• Sülfit

formları arasında denge kurar.

Bu denge büyük ölçüde pH’ya bağlıdır.

ŞARAPTA pH’NIN ETKİSİ

Aynı toplam SO₂ miktarı farklı pH değerlerinde aynı koruyucu etkiyi göstermez.

Genel olarak pH yükseldikçe:

• Moleküler SO₂ oranı azalabilir.
• Aynı etki için daha farklı doz ihtiyacı doğabilir.
• Bağlı ve serbest SO₂ dengesi değişebilir.
• Bu nedenle şarapçılık uygulamalarında yalnız eklenen Sodyum Metabisülfit miktarı değil:

pH,

Serbest SO₂,

Toplam SO₂,

Şeker,

Sıcaklık,

Mikrobiyolojik durum

birlikte değerlendirilmelidir.

SODYUM YÜKÜ

Sodyum Metabisülfit nihai ürüne sodyum sağlar.

Bu nedenle:

• Şarap
• İçecek
• Gıda

düşük sodyum hedefli formülasyonlarda

Potasyum Metabisülfit ile aynı kabul edilmemelidir.

Nihai ürünün sodyum miktarı reçetede dikkate alınmalıdır.

SÜLFİT HASSASİYETİ

Sülfitler bazı hassas kişilerde:

• Solunum sıkıntısı
• Hırıltı
• Öksürük
• Cilt reaksiyonu
• Şiddetli hassasiyet belirtileri

oluşturabilir.

Özellikle astımı veya sülfit hassasiyeti bulunan kişiler daha duyarlı olabilir.

NIOSH kayıtları Sodyum Metabisülfit tozunun göz, cilt ve solunum yollarını tahriş edebileceğini; hassas bireylerde ciddi reaksiyonların bildirildiğini belirtir.

Gıdalarda sülfit bildirimi ve etiketleme gereklilikleri yürürlükteki mevzuata göre uygulanmalıdır.

TİAMİN ÜZERİNDEKİ ETKİ

Sülfitler bazı gıda bileşenleriyle reaksiyona girebilir.

Özellikle B1 vitamini olarak bilinen tiaminin parçalanmasına neden olabilir.

Bu nedenle Sodyum Metabisülfit:

Tiamin açısından zengin,

Vitamin takviyeli,

özel beslenme amaçlı

ürünlerde formülasyon değerlendirmesi yapılmadan kullanılmamalıdır.

KORUYUCU ETKİNİN SINIRLARI

Sodyum Metabisülfit belirli mikroorganizmalara karşı baskılayıcı etki gösterebilir.

Ancak ürün:

• Genel amaçlı sterilizan değildir.
• Pastörizasyonun yerine geçmez.
• Steril üretim sağlamaz.
• Her bakteri, maya veya küfe karşı aynı etkiyi göstermez.
• Kötü hijyeni telafi etmez.

Koruma sistemi:

pH,

Su aktivitesi,

Sıcaklık,

Ambalaj,

Hijyen,

Isıl işlem,

Diğer koruyucular

ile birlikte değerlendirilmelidir.

SU VE ATIK SU ARITIMI

Teknik kalite Sodyum Metabisülfit su arıtımında:

• Serbest klor giderme
• Kloramin azaltma
• Ters ozmoz membranlarını klordan koruma
• Çözünmüş oksijen giderme
• Oksitleyici kalıntıları nötralize etme

amacıyla kullanılabilir.

Dozaj:

Serbest klor miktarına,

Kloramin düzeyine,

pH’ya,

Su debisine,

Temas süresine,

Suyun oksijen yüküne

göre hesaplanmalıdır.

KLOR GİDERME

Sodyum Metabisülfit:

• Hipokloröz Asit
• Hipoklorit
• Belirli kloramin türleri

ile indirgeme reaksiyonu verebilir.

Bu işlem sonucunda klorlu oksitleyici maddeler daha düşük oksidasyon durumuna dönüştürülür.

Fazla doz:

• Suda sülfit kalıntısı
• Kimyasal oksijen ihtiyacı
• Koku
• Düşük çözünmüş oksijen
• Membran veya biyolojik proses sorunları

oluşturabilir.

Klor giderme yalnız teorik dozla bırakılmamalı; çıkış suyu ölçülmelidir.

TERS OSMOZ SİSTEMLERİ

Ters osmoz sistemlerinde Sodyum Metabisülfit:

• Klorun poliamid membranlara zarar vermesini önlemeye yardımcı olabilir.
• Besleme suyundaki oksitleyici kalıntıyı azaltabilir.
• Membran koruma çözeltisi sistemlerinde kullanılabilir.

Ancak yüksek doz veya uzun bekleme:

• Mikrobiyolojik gelişimi destekleyebilecek indirgen ortam
• Sülfat oluşumu
• Membran yüzeyinde biyolojik kirlenme
• Koku

oluşturabilir.

Sistem üreticisinin kimyasal doz ve koruma prosedürleri esas alınmalıdır.

KAZAN VE PROSES SUYU

Sodyum Metabisülfit belirli kazan veya proses suyu sistemlerinde çözünmüş oksijeni azaltmak için kullanılabilir.

Ancak ürün:

• Her basınç ve sıcaklık sınıfındaki kazan için uygun kabul edilmemelidir.
• Buharla temas eden gıda proseslerinde kontrolsüz kullanılmamalıdır.
• Korozyon programının tek bileşeni olarak değerlendirilmemelidir.

Dozaj ve uygunluk, sistemin su kimyasına ve işletme koşullarına göre belirlenmelidir.

TEKSTİL UYGULAMALARI

Teknik kalite Sodyum Metabisülfit tekstil proseslerinde:

• Klor giderme
• Boya banyosunda indirgeme
• Oksitleyici kalıntıların nötralizasyonu
• Ağartma sonrası işlem
• Renk ve proses kontrolü

amacıyla kullanılabilir.

Tekstil uygulamasında:

Lif türü,

Boya sınıfı,

pH,

sıcaklık,

diğer indirgen ve oksitleyiciler

dikkate alınmalıdır.

Asitli banyoya hızlı ilave kükürt dioksit gazı oluşturabilir.

KÂĞIT VE SELÜLOZ UYGULAMALARI

Sodyum Metabisülfit kâğıt ve selüloz proseslerinde:

• Klor giderici
• İndirgen
• Ağartıcı kalıntısı nötralize edici
• Proses yardımcı maddesi

olarak kullanılabilir.

Yüksek veya kontrolsüz doz:

pH değişimine,

Kükürt kokusuna,

Atık su yüküne,

Ürün renginde istenmeyen değişime

neden olabilir.

MADENCİLİK VE METAL PROSESLERİ

Teknik kalite ürün uygun endüstriyel proseslerde:

• İndirgen reaktif
• Çözünmüş oksijen giderici
• Bazı yüzdürme proseslerinde düzenleyici
• Oksitleyici kalıntı nötralizanı

olarak değerlendirilebilir.

Madencilik uygulamalarında diğer reaktiflerle etkileşim:

• Metal iyonlarına
• Siyanürlere
• Asitlere
• Oksitleyicilere

pH’ya

bağlıdır.

Siyanür içeren asidik sistemlerde son derece zehirli hidrojen siyanür gazı oluşabileceğinden kontrolsüz karışım yapılmamalıdır.

FOTOĞRAFÇILIK VE KİMYASAL ÜRETİM

Sodyum Metabisülfit uygun teknik proseslerde:

• Kimyasal sentez
• İndirgeme reaksiyonları
• Çözelti stabilizasyonu
• Fotoğraf kimyasalları
• Aldehit veya keton türevi işlemler

için kullanılabilir.

Ürünün saflığı ve metal safsızlıkları proses sonucunu etkileyebilir.

GÜBRE VE TARIMSAL KULLANIM SINIRI

Sodyum Metabisülfit:

• Standart gübre değildir.
• Bitki koruma ürünü değildir.
• Toprağa kükürt kaynağı olarak doğrudan uygulanmamalıdır.
• Yaprağa göz kararı püskürtülmemelidir.
• Sulama sistemine rastgele eklenmemelidir.

Kontrolsüz tarımsal kullanım:

• Yaprak yanığına
• Kök hasarına
• Toprak ve su pH’sında değişime
• Sodyum birikimine
• Yararlı mikroorganizmalarda zarara

neden olabilir.

YEM KULLANIMI SINIRI

Gıda veya teknik kalite Sodyum Metabisülfit otomatik olarak yem katkısı sayılmaz.

Yem kullanımında:

• Hayvan türü
• İzin verilen kullanım amacı
• Sülfit kalıntısı
• Sodyum miktarı
• Yem katkısı mevzuatı

dikkate alınmalıdır.

Ürün hayvan yemine veya içme suyuna göz kararı eklenmemelidir.

FARMASÖTİK VE KOZMETİK KULLANIM

Farmasötik veya kozmetik kalite Sodyum Metabisülfit bazı formülasyonlarda:

• Antioksidan
• Oksijen tutucu
• Formülasyon koruyucu yardımcı maddesi

olarak kullanılabilir.

Ancak gıda veya teknik kalite ürün:

• Enjeksiyonluk ürünlerde
• İlaçta
• Steril preparatta
• Göz ürününde
• Kozmetik üründe

kullanılmamalıdır.

Sülfit hassasiyeti ve ürünün pH üzerindeki etkisi nihai formülasyonda değerlendirilmelidir.

ÇÖZELTİ HAZIRLAMA

Sodyum Metabisülfit çözeltisi hazırlanırken:

• Temiz ve kimyasal olarak uygun kap seçilir.
• Gerekli miktarda su kaba alınır.
• İyi havalandırma sağlanır.
• Karıştırma başlatılır.
• Sodyum Metabisülfit suya yavaşça eklenir.
• Toz ve gaz oluşumu sınırlandırılır.
• Tam çözünme sağlanır.
• Çözeltinin pH’sı ve konsantrasyonu kontrol edilir.
• Hazırlanan kap açıkça etiketlenir.
• Az miktarda suyun büyük ürün kütlesi üzerine dökülmesi:
• Topaklanmaya
• Lokal yoğun çözeltiye
• Kükürt dioksit kokusunun artmasına
• Sıçramaya

neden olabilir.

Çözelti kapalı ve havalandırmasız alanda hazırlanmamalıdır.

ÇÖZELTİNİN KARARLILIĞI

Sodyum Metabisülfit çözeltisi hava ve oksijenle temas ettikçe zamanla sülfata yükseltgenebilir.

Bu durum:

• Aktif indirgeme kapasitesini düşürür.
• Klor giderme performansını azaltır.
• Serbest SO₂ miktarını değiştirir.
• Dozaj hatasına neden olabilir.

Çözelti:

• Gereksiz yere uzun süre bekletilmemeli
• Hava teması sınırlandırılmalı
• Uygun kapta saklanmalı
• Konsantrasyonu gerektiğinde ölçülmelidir.
• NIOSH, ürünün hava ve nem etkisiyle zamanla sülfata yükseltgenebildiğini belirtir.

ASİTLERLE UYUMSUZLUK

Sodyum Metabisülfitin en önemli tehlikelerinden biri asitlerle temasında kükürt dioksit açığa çıkmasıdır.

Aşağıdaki maddelerden ayrı tutulmalıdır:

• Hidroklorik Asit
• Sülfürik Asit
• Nitrik Asit
• Fosforik Asit
• Oksalik Asit
• Sitrik Asit
• Malik Asit
• Formik Asit
• Asetik Asit
• Asidik temizlik ürünleri.
• Asitli döküntü üzerine Sodyum Metabisülfit dökülmemelidir.

HİPOKLORİT VE KLORLU ÜRÜNLER

Sodyum Metabisülfit hipokloriti indirgemek için kullanılabilir; ancak konsantre ürünlerin kontrolsüz teması:

• Hızlı ısı oluşumuna
• Gaz çıkışına
• Sıçramaya
• Klor veya kükürt dioksit maruziyetine

neden olabilir.

• Aşağıdaki maddelerle yalnız kontrollü proses koşullarında reaksiyona sokulmalıdır:
• Sodyum Hipoklorit
• Kalsiyum Hipoklorit
• Havuz kloru
• Klorlu ağartıcılar.
• Asidik ortamda klorlu ürünlerle temas özellikle tehlikelidir.

GÜÇLÜ OKSİTLEYİCİLER

Sodyum Metabisülfit güçlü bir indirgen maddedir.

Aşağıdaki oksitleyicilerle kontrolsüz biçimde karıştırılmamalıdır:

• Hidrojen Peroksit
• Perasetik Asit
• Potasyum Permanganat
• Sodyum Permanganat
• Kromatlar
• Dikromatlar
• Kloratlar
• Perkloratlar
• Konsantre Nitrik Asit
• Brom ve iyot içeren güçlü oksitleyiciler.

Karışım:

• Hızlı ısı oluşumuna
• Kaynamaya
• Gaz çıkışına
• Sıçramaya
• Yangın çevresinde reaksiyon şiddetlenmesine

neden olabilir.

NİTRİTLERLE TEMAS

Sodyum Metabisülfit nitritlerle reaksiyona girebilir.

Asidik koşullarda:

• Azot oksitleri
• Kükürt dioksit
• Tahriş edici gaz karışımları

oluşabilir.

Nitrit içeren kimyasallarla kontrolsüz karıştırılmamalıdır.

SİYANÜRLERLE TEMAS

Siyanürlü sistemlerin asitleşmesi son derece zehirli hidrojen siyanür gazı oluşturabilir.

Sodyum Metabisülfit çözeltisinin asidik karakteri ve diğer proses kimyasalları dikkate alınarak:

• Siyanür tuzlarından
• Siyanürlü atıklardan
• Bilinmeyen metal işleme çözeltilerinden

ayrı tutulmalıdır.

METALLERLE UYUMLULUK

Sodyum Metabisülfit çözeltisi:

pH’ya,

Sıcaklığa,

Oksijen miktarına,

Metal türüne

bağlı olarak korozyon oluşturabilir.

Özellikle:

• Karbon çeliği
• Bakır
• Pirinç
• Çinko
• Alüminyum

gibi malzemelerde uygunluk değerlendirmesi yapılmalıdır.

Tank, pompa, vana ve boru malzemesi yalnız kuru ürün uyumluluğuna göre seçilmemelidir.

SAĞLIK VE GÜVENLİK

Sodyum Metabisülfit tozu veya çözeltisi:

• Gözlerde ciddi tahrişe veya hasara
• Ciltte tahrişe
• Burun ve boğazda yanmaya
• Öksürüğe
• Göğüste sıkışmaya
• Solunum güçlüğüne

neden olabilir.

ECHA kayıtlarında madde için ağız yoluyla zararlılık ve ciddi göz hasarı sınıflandırmaları yer almaktadır.

Asit temasıyla oluşan kükürt dioksit, kapalı alanlarda ciddi solunum tehlikesi oluşturabilir.

SOLUNUM MARUZİYETİ

Ürün tozu ve kükürt dioksit:

• Burun ve boğaz tahrişine
• Öksürüğe
• Hırıltıya
• Bronş spazmına
• Nefes darlığına

neden olabilir.

Astımı veya solunum yolu hassasiyeti bulunan kişiler daha ciddi tepki gösterebilir.

Toz veya gaz oluşan alanda sıradan toz maskesi her durumda yeterli koruma sağlamayabilir.

GÖZLE TEMAS

Toz veya yoğun çözelti gözde:

• Şiddetli yanma
• Kızarıklık
• Sulanma
• Kornea hasarı

oluşturabilir.

Göz koruması torba açma ve çözelti hazırlama işlemlerinde zorunlu kabul edilmelidir.

CİLTLE TEMAS

Uzun süreli veya tekrarlanan temas:

• Kuruluk
• Kızarıklık
• Tahriş
• Dermatit
• Hassasiyet reaksiyonu

oluşturabilir.

Islak veya terli ciltte ürün daha hızlı çözündüğünden tahriş artabilir.

KİŞİSEL KORUYUCU DONANIM

Torba açma, tartım, boşaltma ve çözelti hazırlama sırasında:

• Kimyasala dayanıklı eldiven
• Tam kapalı kimyasal koruyucu gözlük
• Sıçrama riski bulunan işlemlerde yüz siperi
• Uzun kollu kimyasal koruyucu iş kıyafeti
• Kapalı iş ayakkabısı veya uygun çizme
• Toz oluşan işlemlerde uygun partikül solunum koruyucusu

Kükürt dioksit riski bulunan işlemlerde uygun gaz filtreli veya ortam koşullarına uygun bağımsız solunum koruması

kullanılmalıdır.

Çalışma alanında:

• Etkin genel ve lokal havalandırma
• Kükürt dioksit maruziyet kontrolü
• Acil göz duşu
• Güvenlik duşu
• Temiz su erişimi

bulunmalıdır.

KAPALI ALANDA ÇALIŞMA

Tank, silo, konteyner veya kapalı proses alanında:

• Kükürt dioksit birikimi
• Oksijen azalması
• Toz yoğunluğu

oluşabilir.

Kapalı alana girişte:

• Gaz ölçümü
• Oksijen kontrolü
• Havalandırma
• Gözcü personel
• Kurtarma planı

sağlanmadan çalışma yapılmamalıdır.

Ürün kokusunun az olması ortamın güvenli olduğu anlamına gelmez.

HİJYEN KURALLARI

Ürünle çalışırken:

• Yemek yenmemeli
• İçecek tüketilmemeli
• Sigara içilmemeli
• Kirli eldivenle yüz ve göze dokunulmamalıdır.
• İş sonrasında eller ve yüz iyice yıkanmalıdır.

Kirlenmiş iş kıyafetleri çalışma alanı dışına çıkarılmamalı ve temizlenmeden yeniden kullanılmamalıdır.

İLK YARDIM

Gözle Temas

Gözler ovuşturulmamalıdır.

Göz kapakları açık tutularak derhal bol temiz suyla en az 15–20 dakika yıkanmalıdır.

Kontakt lens varsa ve kolayca çıkarılabiliyorsa çıkarılmalıdır.

Acil tıbbi değerlendirme alınmalıdır.

Ürün ambalajı sağlık personeline gösterilmelidir.

Ciltle Temas

Kirlenmiş kıyafetler çıkarılmalıdır.

Temas eden bölge bol su ve sabunla yıkanmalıdır.

Devam eden tahriş, kızarıklık veya solunum belirtisinde sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır.

Soluma

Kişi derhal temiz havaya çıkarılmalıdır.

Rahat nefes alabileceği pozisyonda dinlendirilmelidir.

Hırıltı, öksürük, göğüste sıkışma veya nefes darlığında acil sağlık yardımı alınmalıdır.

Uygun solunum koruması olmadan maruziyet alanına girilmemelidir.

Yutma

Ağız suyla çalkalanmalıdır.

Kişi sağlık personeli önermedikçe kusturulmamalıdır.

Bilinci kapalı kişiye ağızdan hiçbir şey verilmemelidir.

Asitli içecek veya nötralizan verilmemelidir.

Yüksek miktarda yutma veya belirti oluşması hâlinde derhal sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır.

Ürün ambalajı sağlık personeline gösterilmelidir.

DÖKÜLME VE SIZINTI

Kuru Ürün Dökülmesi

Alan gereksiz personelden arındırılmalıdır.

Ortam havalandırılmalıdır.

Toz oluşumu önlenmelidir.

Basınçlı hava kullanılmamalıdır.

Uygun endüstriyel vakum veya dikkatli mekanik toplama yapılmalıdır.

Toplanan ürün kapalı ve etiketli kuru kaba alınmalıdır.

Kirlenmiş ürün ana ambalaja geri konulmamalıdır.

Asit, oksitleyici ve suyla temas önlenmelidir.

Çözelti Dökülmesi

Alan havalandırılmalıdır.

Kükürt dioksit riski değerlendirilmelidir.

Döküntü inert ve kimyasal olarak uygun emiciyle çevrelenmelidir.

Asitli emiciler veya bilinmeyen kimyasallar kullanılmamalıdır.

Toplanan atık kapalı fakat gaz basıncı oluşturmayacak uygun kaba alınmalıdır.

Kanalizasyon ve su giderleri korunmalıdır.

Döküntü üzerine asit dökülmemelidir.

DÖKÜNTÜ NÖTRALİZASYONU

Döküntü nötralizasyonu yalnız eğitimli personel tarafından yapılmalıdır.

Kontrolsüz baz veya oksitleyici ilavesi:

Isı,

Gaz,

sıçrama,

hızlı reaksiyon

oluşturabilir.

Nötralizasyon sırasında:

pH,

Sıcaklık,

Kükürt dioksit,

Ortam havalandırması

izlenmelidir.

YANGIN DURUMU

Sodyum Metabisülfit normal koşullarda yanıcı değildir.

Ancak yüksek sıcaklıkta bozunarak:

• Kükürt dioksit
• Kükürt oksitleri
• Sodyum içeren tahriş edici kalıntılar

oluşturabilir.

Yangın durumunda:

• Çevrede yanan maddeye uygun söndürücü kullanılmalıdır.
• Isınan ambalajlar güvenli mesafeden soğutulmalıdır.
• Toz ve duman solunmamalıdır.
• Müdahale personeli tam koruyucu kıyafet ve bağımsız solunum cihazı kullanmalıdır.
• Yangın söndürme suyunun kanalizasyon ve çevreye yayılması önlenmelidir.

DEPOLAMA

Sodyum Metabisülfit:

• Orijinal ve sağlam ambalajında
• Torba ağzı sıkıca kapalı olarak
• Serin ve kuru ortamda
• Nem ve sudan korunarak
• Doğrudan güneş ışığından uzakta
• İyi havalandırılan depoda
• Asitlerden ayrı
• Güçlü oksitleyicilerden uzak
• Hipoklorit ve klorlu ürünlerden ayrı
• Nitrit ve siyanürlerden uzak
• Gıda kalite ürünler teknik kimyasallardan ayrı
• Zemine temas etmeyecek biçimde palet üzerinde
• Yetkisiz kişilerin erişemeyeceği yerde

saklanmalıdır.

NEM VE HAVA TEMASI

Ürün nem ve havayla temas ettiğinde:

• Topaklanabilir.
• Sülfata yükseltgenebilir.
• Aktif SO₂ eş değeri azalabilir.
• Kükürt dioksit kokusu oluşturabilir.
• Ambalaj ve ekipmanda korozyon meydana getirebilir.
• Açılan torba kullanım sonrasında derhal kapatılmalıdır.
• Islak kepçe veya aktarım ekipmanı ambalaj içine sokulmamalıdır.

DEPO AYIRIMI

Sodyum Metabisülfit aşağıdaki ürünlerle aynı sızıntı alanında depolanmamalıdır:

• Asitler
• Hipokloritler
• Peroksitler
• Permanganatlar
• Kloratlar
• Nitritler
• Siyanürler
• Güçlü oksitleyiciler.
• Depoda ürün adının yalnız “sülfit” olarak kısaltılması karışıklığa neden olabilir.
• Tam kimyasal adı ve kalite sınıfı etikette açıkça belirtilmelidir.

AMBALAJ VE TAŞIMA

25 kg torba:

• Kuru ve kapalı araçta taşınmalıdır.
• Yağmur ve yoğun nemden korunmalıdır.
• Torbanın delinmesi ve yırtılması önlenmelidir.
• Asit ve oksitleyicilerle aynı palete yüklenmemelidir.
• Gıda kalite ürün kirletici teknik kimyasallardan ayrı tutulmalıdır.
• Zeminde sürüklenmemelidir.
• Etiketsiz kaba aktarılmamalıdır.

Araç veya konteyner açılırken:

Havalandırma yapılmalı,

Kükürt dioksit kokusu veya gaz birikimi değerlendirilmelidir.

ÇEVRESEL ETKİ

Sodyum Metabisülfit yüksek miktarda çevreye yayıldığında:

• Sudaki çözünmüş oksijeni tüketebilir.
• Su ortamında pH değişimine neden olabilir.
• Sucul canlılara zarar verebilir.
• Sülfat ve sodyum yükünü artırabilir.
• Atık su arıtma prosesini bozabilir.

Ürün:

• Kanalizasyona
• Sulama kanalına
• Yüzey suyuna
• Yer altı suyuna
• Toprağa

kontrolsüz biçimde verilmemelidir.

ATIK YÖNETİMİ

Atık Sodyum Metabisülfit ve kirlenmiş emiciler:

• Kapalı
• Kimyasal olarak uyumlu
• Etiketli

kaplarda toplanmalıdır.

Kap içinde asitlenme veya gaz oluşumu ihtimali değerlendirilmelidir.

Atık:

• Asitli atıklarla
• Oksitleyici atıklarla
• Hipokloritli atıklarla
• Siyanürlü atıklarla

birleştirilmemelidir.

Yetkili atık yönetimi sistemiyle işlenmelidir.

KULLANIM SINIRLARI

Ürün ambalajında ilgili kalite ve kullanım amacı açıkça belirtilmediği sürece:

• Gıdaya veya içeceğe eklenmemelidir.
• Şarap veya meyve suyunda kullanılmamalıdır.
• Hayvan yemine katılmamalıdır.
• İlaç veya kozmetik üretiminde kullanılmamalıdır.
• İçme suyuna doğrudan eklenmemelidir.
• Gübre veya bitki koruma ürünü olarak kullanılmamalıdır.
• Ham hâlde yaprağa veya toprağa uygulanmamalıdır.
• Tek başına dezenfektan olarak kullanılmamalıdır.
• Asitlerle karıştırılmamalıdır.
• Hipoklorit ve güçlü oksitleyicilerle kontrolsüz temas ettirilmemelidir.
• Sodyum Bisülfit veya Sodyum Sülfit yerine kilogram bazında kullanılmamalıdır.
• Potasyum Metabisülfit yerine doğrudan ikame edilmemelidir.
• Kapalı ve havalandırmasız alanda çözündürülmemelidir.
• Etiketsiz kaba aktarılmamalıdır.
• Nemlenmiş veya kirlenmiş ürün gıda üretimine geri verilmemelidir.

Gıda, şarapçılık, yem, farmasötik ve teknik kalite ürünler birbirinin yerine kullanılmamalıdır.

ÖNEMLİ BİLGİLENDİRME

Bu ürün sayfası Sodyum Metabisülfit / Sodyum Pirosülfit / Na₂S₂O₅ için hazırlanmıştır.

Aşağıdaki ürünler aynı değildir:

• Sodyum Metabisülfit
• Sodyum Bisülfit
• Sodyum Sülfit
• Sodyum Sülfat
• Sodyum Hidrosülfit
• Potasyum Metabisülfit
• Kükürt Dioksit
• Sodyum Tiyosülfat
• Sodyum Ditionit.

Ürüne ait kesin:

• Saflık
• Aktif SO₂ eş değeri
• Gıda, şarapçılık, farmasötik veya teknik kalite sınıfı
• Nem

pH,

Demir,

Klorür,

Sülfat,

Ağır metal ve diğer safsızlık değerleri,

Suda çözünmeyen madde,

Tane büyüklüğü,

Depolama ve kullanım koşulları

ürün ambalajı üzerindeki güncel etikette yer almaktadır.

Sodyum Metabisülfit; gıda ve içecek proseslerinde antioksidan ve renk koruyucu, su arıtımında klor ve oksijen giderici, endüstriyel proseslerde ise güçlü bir indirgen olarak kullanılabilen çok işlevli bir hammaddedir.

Bununla birlikte asitlerle temasında kükürt dioksit gazı açığa çıkarabilmesi ve hassas kişilerde ciddi solunum reaksiyonları oluşturabilmesi nedeniyle depolama, dozajlama ve çözündürme işlemleri kontrollü havalandırma ve uygun kişisel koruyucu donanımla yapılmalıdır.

Kullanım miktarı göz kararıyla değil; ürünün kalite sınıfı, aktif SO₂ eş değeri, hedef pH, proses sıcaklığı, serbest klor veya oksijen miktarı ve nihai ürünün mevzuat koşulları esas alınarak hesaplanmalıdır.