Standart Teknik Föy Çerçevesi
Bu teknik bilgi sayfası, ürünün genel tanımı, profesyonel kullanım alanları, güvenli çalışma şartları ve kontrollü tedarik değerlendirmesi için hazırlanmıştır.
Kesin teknik değerlendirmelerde teslim edilen ürünün ambalaj etiketi, güncel Güvenlik Bilgi Formu, parti analiz bilgisi ve üretici beyanları esas alınır.
Ürün; etikette belirtilen kalite sınıfı, kullanım amacı, depolama şartı ve güvenlik sınırları dışında kullanılmamalıdır.
TRİSODYUM SİTRAT – 25 KG
Gıda, İçecek, Süt Ürünleri, Kozmetik, Farmasötik ve Uygun Endüstriyel Formülasyonlar İçin Tamponlayıcı ve Asitlik Düzenleyici
Trisodyum Sitrat; Sitrik Asidin üç asidik hidrojeninin sodyum iyonlarıyla değiştirilmesiyle oluşan sitrat tuzudur.
Ürün aşağıdaki adlarla da bilinir:
- Sodyum Sitrat
- Trisodyum Citrate
- Trisodium Citrate
- Sitrik Asit Trisodyum Tuzu
- Trisodyum 2-Hidroksipropan-1,2,3-Trikarboksilat
- E331(iii)
- Trisodyum Sitrat uygun kalite sınıfındaki formülasyonlarda başlıca:
- Asitlik düzenleyici
- Tamponlayıcı
- Sodyum kaynağı
- Metal iyonu bağlayıcı
- Emülsifiye edici tuz
- Stabilizatör
- Formülasyon yardımcı maddesi
olarak kullanılabilir.
Başlıca kullanım alanları:
- Gıda ve içecek üretimi
- Süt ve peynir ürünleri
- Şekerleme ve toz karışımlar
- Kozmetik ürünler
- Farmasötik formülasyonlar
- Laboratuvar uygulamaları
- Temizlik ürünleri
- Uygun teknik proseslerdir.
Ürün:
- Sitrik Asit değildir.
- Monosodyum Sitrat değildir.
- Disodyum Sitrat değildir.
- Sodyum Bikarbonat veya Sodyum Karbonat değildir.
- Koruyucu madde olarak tek başına değerlendirilmemelidir.
- Kalite sınıfı belirtilmeden gıda, yem veya ilaç üretiminde kullanılmamalıdır.
Ambalaj
25 kg
TEMEL ÜRÜN BİLGİLERİ
Ürün adı: Trisodyum Sitrat
İngilizce adı: Trisodium Citrate
Kimyasal adı: Sitrik Asit Trisodyum Tuzu
Yaygın formülü: Na₃C₆H₅O₇
Dihidrat formülü: Na₃C₆H₅O₇·2H₂O
Kimyasal sınıfı: Organik karboksilik asit tuzu
Fiziksel görünüm: Genellikle beyaz kristal toz, kristal veya granül
Koku: Genellikle kokusuz
Tat: Hafif tuzlu ve ekşimsi
Suda çözünürlük: Suda yüksek oranda çözünür
Çözelti karakteri: Genellikle hafif alkali tamponlayıcı özellik
Başlıca işlevleri: Asitlik düzenleme, tamponlama, metal iyonu bağlama ve emülsifiye edici tuz
Ambalaj: 25 kg
Ürüne ait kesin:
- Susuz veya dihidrat form
- Saflık
- Sodyum miktarı
- Nem veya kristal su
pH,
Klorür,
Sülfat,
Oksalat,
Ağır metal değerleri,
Tane büyüklüğü,
Gıda, farmasötik veya teknik kalite sınıfı
ürün ambalajı üzerindeki güncel etikette yer almaktadır.
SUSUZ VE DİHİDRAT TRİSODYUM SİTRAT FARKI
Susuz Trisodyum Sitrat
Susuz ürün kristal su içermez.
Aynı kilogram üründe dihidrat forma göre:
Daha yüksek Trisodyum Sitrat eş değeri,
Daha yüksek sodyum ve sitrat yoğunluğu
sağlayabilir.
Trisodyum Sitrat Dihidrat
Dihidrat ürün kristal yapısında iki molekül su içerir.
Ticari gıda ve teknik uygulamalarda yaygın kullanılan formlardan biridir.
Susuz ve dihidrat ürünler:
- Aynı molekül ağırlığına sahip değildir.
- Aynı kilogramda aynı aktif sitrat miktarını sağlamaz.
- Formülasyonlarda doğrudan aynı ağırlıkla değiştirilmemelidir.
- Reçete hesabı ürünün güncel etiketinde belirtilen hidrat formuna göre yapılmalıdır.
MONOSODYUM, DİSODYUM VE TRİSODYUM SİTRAT FARKI
Sitrik Asidin üç asidik hidrojeni bulunur.
Bu hidrojenlerin sodyumla değişme derecesine göre:
- Monosodyum Sitrat
- Disodyum Sitrat
- Trisodyum Sitrat
oluşur.
Monosodyum Sitrat
Daha asidik karakterlidir.
Bir sodyum iyonu içerir.
Tamponlama davranışı farklıdır.
Disodyum Sitrat
İki sodyum iyonu içerir.
Orta derecede nötralize edilmiş sitrat tuzudur.
Trisodyum Sitrat
Üç sodyum iyonu içerir.
Sitrik Asidin tam nötralize edilmiş sodyum tuzudur.
Çözeltide diğer sitrat tuzlarına göre daha alkali davranabilir.
Bu ürünler aynı pH etkisini ve aynı sodyum miktarını sağlamaz.
SİTRİK ASİT İLE FARKI
Sitrik Asit:
Asidik karakterlidir.
pH’yı düşürür.
Ekşi tat verir.
Serbest karboksilik asit grupları içerir.
Trisodyum Sitrat:
Sitrik Asidin sodyum tuzudur.
Tamponlayıcı özellik gösterir.
pH’yı yükseltebilir veya aşırı düşmesini sınırlayabilir.
Hafif tuzlu ve ekşimsi tat oluşturabilir.
Sitrik Asit ile Trisodyum Sitrat aynı amaçla ve aynı miktarda kullanılmamalıdır.
Birlikte kullanıldıklarında etkili bir sitrat tampon sistemi oluşturabilirler.
TAMPONLAMA ÖZELLİĞİ
Trisodyum Sitrat, özellikle Sitrik Asitle birlikte kullanıldığında çözeltinin pH değişimine karşı direnç göstermesine yardımcı olabilir.
Tampon sistemi:
- Asit ilavesinde pH’nın hızlı düşmesini
- Baz ilavesinde pH’nın hızlı yükselmesini
- Depolama sırasında pH dalgalanmalarını
sınırlayabilir.
Tamponlama kapasitesi:
- Sitrik Asit–Trisodyum Sitrat oranına
- Toplam konsantrasyona
- Hedef pH’ya
- Diğer tuz ve asitlere
- Sıcaklığa
bağlıdır.
Trisodyum Sitrat tek başına her formülasyonu istenen pH’da sabitlemez.
GIDA SINIFI TRİSODYUM SİTRAT
Yalnız gıda sınıfı Trisodyum Sitrat uygun gıda ve içecek üretiminde kullanılmalıdır.
Gıda uygulamalarında başlıca:
- Asitlik düzenleyici
- Tamponlayıcı
- Emülsifiye edici tuz
- Stabilizatör
- Metal iyonu bağlayıcı
- Tat düzenleyici
olarak değerlendirilebilir.
Gıda katkı sistemi içinde E331(iii) olarak tanımlanabilir.
Ham maddenin gıda sınıfında olması, nihai ürünün otomatik olarak mevzuata uygun olduğu anlamına gelmez.
İÇECEKLERDE KULLANIM
Gıda sınıfı Trisodyum Sitrat uygun içeceklerde:
pH ayarı,
Ekşi tadın yumuşatılması,
Asitlik dengesinin kurulması,
Aroma profilinin desteklenmesi,
Mineral iyonlarının kontrolü,
Tampon kapasitesinin artırılması
amacıyla kullanılabilir.
Başlıca uygulamalar:
- Gazlı içecekler
- Meyve aromalı içecekler
- Sporcu içecekleri
- Elektrolit içecekleri
- Toz içecek karışımları
- Şurup ve konsantrelerdir.
Fazla kullanım:
Tuzlu,
sabunsu,
metalik,
düz veya yapay
bir tat profili oluşturabilir.
Nihai ürün yalnız tadım yoluyla değil, pH ve titre edilebilir asitlik ölçümüyle kontrol edilmelidir.
SÜT VE PEYNİR ÜRÜNLERİ
Trisodyum Sitrat süt ve peynir sistemlerinde:
- Kalsiyum iyonlarını bağlamaya
- Protein yapısını düzenlemeye
- Yağ ve su fazlarının daha homojen dağılmasına
- Eritme sırasında pürüzsüz yapı oluşmasına
yardımcı olabilir.
Bu nedenle uygun reçetelerde:
- Eritme peynirlerinde
- Peynir soslarında
- Süt bazlı soslarda
- İşlenmiş süt ürünlerinde
emülsifiye edici tuz olarak kullanılabilir.
ERİTME PEYNİRİNDEKİ İŞLEVİ
Peynir proteinleri kalsiyum köprüleriyle birbirine bağlı olabilir.
Trisodyum Sitrat:
- Kalsiyumun bir bölümünü bağlayabilir.
- Protein yapısının açılmasını destekleyebilir.
- Yağın su fazında daha dengeli dağılmasına yardımcı olabilir.
- Yağ ayrılmasını azaltabilir.
- Daha homojen erime sağlayabilir.
Ancak aşırı kullanım:
- Lastiksi veya aşırı yumuşak yapı
- Tuzlu veya sabunsu tat
- Zayıf peynir aroması
- Yüksek pH
- İstenmeyen su tutma
oluşturabilir.
Doz, peynirin:
- Nemine
- Yağ oranına
- Protein yapısına
- Olgunluk seviyesine
- Kalsiyum miktarına
göre belirlenmelidir.
SÜT PROTEİNLERİYLE ETKİLEŞİM
Trisodyum Sitratın kalsiyum bağlama özelliği süt proteinlerinin davranışını değiştirebilir.
Bu etki:
- Isıl kararlılığı artırabilir
- Protein çökelmesini azaltabilir
- Emülsiyon yapısını iyileştirebilir.
- Bununla birlikte yüksek miktarda sitrat:
- Protein yapısını aşırı gevşetebilir.
- Jel oluşumunu engelleyebilir.
- Yoğurt veya peynir mayalanmasını olumsuz etkileyebilir.
- Kalsiyum dengesini bozabilir.
- Fermente süt ürünlerinde reçete denemesi yapılmadan kullanılmamalıdır.
ŞEKERLEME VE TOZ ÜRÜNLER
Trisodyum Sitrat:
- Ekşi şekerlemelerde
- Jel ürünlerde
- Sakızlarda
- Toz içeceklerde
- Efervesan karışımlarda
- Aroma taşıyıcı sistemlerde
asitlik dengesini düzenlemek amacıyla kullanılabilir.
Toz ürünlerde:
- Tane büyüklüğü
- Nem
- Homojen karışım
topaklanma,
Sitrik Asitle temas
kontrol edilmelidir.
REÇEL, SOS VE MEYVE ÜRÜNLERİ
Trisodyum Sitrat uygun reçetelerde:
Aşırı ekşiliği dengelemek,
pH’yı ayarlamak,
Metal iyonlarını bağlamak,
Renk ve aroma kararlılığını desteklemek
amacıyla kullanılabilir.
Ancak pH’nın gereğinden fazla yükselmesi:
- Mikrobiyolojik güvenliği azaltabilir.
- Pektin jelini bozabilir.
- Koruyucu etkinliğini düşürebilir.
- Raf ömrünü olumsuz etkileyebilir.
- Bu nedenle kullanım sonrası nihai pH mutlaka ölçülmelidir.
KORUYUCU DEĞİLDİR
Trisodyum Sitrat:
- Tek başına genel amaçlı koruyucu değildir.
- Pastörizasyon veya sterilizasyon yerine geçmez.
- Sorbat veya benzoatın otomatik alternatifi değildir.
- Mikrobiyolojik güvenliği tek başına sağlamaz.
- Ürünün pH’yı yükseltebilmesi bazı formülasyonlarda mikrobiyal gelişme riskini artırabilir.
Koruma sistemi:
- Nihai pH
- Su aktivitesi
- Isıl işlem
- Ambalaj
- Hijyen
- Uygun koruyucular
birlikte değerlendirilerek oluşturulmalıdır.
SODYUM MİKTARI
Trisodyum Sitrat önemli miktarda sodyum içeren bir bileşiktir.
Formülasyona eklenen ürün:
- Toplam sodyum miktarını
- Beslenme bildirimini
- Tuzluluk algısını
- Düşük sodyum iddialarını
etkileyebilir.
Sodyum hesabı yapılırken:
- Ürünün susuz veya dihidrat formu
- Saflığı
- Reçetedeki kullanım miktarı
dikkate alınmalıdır.
Trisodyum Sitrat, sofra tuzu olmasa da nihai ürüne sodyum sağlar.
KOZMETİK FORMÜLASYONLAR
Kozmetik kalite Trisodyum Sitrat uygun ürünlerde:
pH düzenleyici,
Tamponlayıcı,
Metal iyonu bağlayıcı,
Formülasyon stabilizatörü
olarak kullanılabilir.
Başlıca uygulamalar:
- Şampuan
- Sıvı sabun
- Cilt bakım ürünü
- Temizleme jeli
- Saç bakım ürünü
- Banyo ürünü
formülasyonlarıdır.
Ham ürün:
- Doğrudan cilde sürülmemeli
- Göz çevresine uygulanmamalı
- Ev tipi kozmetik üretiminde göz kararı kullanılmamalıdır.
KOZMETİKTE pH AYARI
Trisodyum Sitrat genellikle pH’yı yükseltme veya tamponlama amacıyla kullanılabilir.
Sitrik Asitle birlikte kullanıldığında daha kontrollü bir sitrat tampon sistemi elde edilebilir.
Nihai pH:
- Cilt uyumunu
- Koruyucu sistemini
- Viskoziteyi
- Aktif maddelerin kararlılığını
- Ambalaj uyumluluğunu
etkiler.
Trisodyum Sitrat miktarı yalnız teorik hesapla değil, kalibre edilmiş pH ölçümüyle belirlenmelidir.
METAL İYONU BAĞLAMA ÖZELLİĞİ
Sitrat iyonu:
- Kalsiyum
- Magnezyum
- Demir
- Bakır
gibi metal iyonlarıyla kompleks oluşturabilir.
Bu özellik:
- Sert su etkisinin azaltılmasına
- Metal kaynaklı renk değişiminin sınırlanmasına
- Oksidasyonun yavaşlatılmasına
- Protein ve emülsiyon davranışının düzenlenmesine
yardımcı olabilir.
Ancak Trisodyum Sitrat güçlü ve evrensel bir şelatlayıcı değildir.
EDTA ile aynı bağlama kapasitesine ve aynı proses davranışına sahip değildir.
EDTA İLE FARKI
EDTA:
Çok dişli güçlü bir şelatlayıcıdır.
Birçok metal iyonunu yüksek kararlılıkla bağlayabilir.
Düşük miktarlarda güçlü metal kontrolü sağlayabilir.
Trisodyum Sitrat:
- Daha zayıf ve biyolojik olarak daha uyumlu bir kompleks oluşturucudur.
- Aynı metal bağlama gücünü sağlamaz.
- Gıda ve tampon sistemlerinde farklı işlev görür.
- Trisodyum Sitrat, EDTA yerine kilogram bazında kullanılmamalıdır.
FARMASÖTİK KULLANIM
Farmasötik kalite Trisodyum Sitrat uygun ürünlerde:
pH düzenleyici,
Tamponlayıcı,
Yardımcı madde,
Elektrolit kaynağı,
Sitrat kaynağı
olarak değerlendirilebilir.
Bazı özel tıbbi ürünlerde veya kan alma sistemlerinde sitrat tuzları kullanılabilir.
Ancak gıda veya teknik kalite ürün:
- İlaç üretiminde kullanılmamalı
- Enjeksiyonluk preparata eklenmemeli
- Kan torbası veya antikoagülan çözeltisi hazırlamak için kullanılmamalı
- Doğrudan tedavi amacıyla tüketilmemelidir.
- Farmasötik uygulamalar sterilite, endotoksin, safsızlık ve farmakope şartları gerektirir.
ANTİKOAGÜLAN KULLANIM SINIRI
Sitrat iyonu kalsiyumu bağlayarak kanın pıhtılaşma sürecini etkileyebilir.
Bu özellik özel tıbbi sistemlerde kullanılabilir.
Ancak 25 kg ticari Trisodyum Sitrat:
- Evde kan sulandırıcı olarak kullanılmamalı
- Enjeksiyon çözeltisi hâline getirilmemeli
- Kan ürünlerine eklenmemeli
- Hekim önerisi dışında ağızdan tüketilmemelidir.
- Yanlış kullanım ciddi elektrolit ve kalsiyum dengesizliği oluşturabilir.
LABORATUVAR UYGULAMALARI
Laboratuvar kalite Trisodyum Sitrat:
- Tampon çözeltisi hazırlamada
- Metal iyonu kontrolünde
- Kimyasal analizlerde
- Belirli biyokimyasal işlemlerde
kullanılabilir.
Laboratuvar reçetelerinde:
- Susuz veya dihidrat form
- Mol hesabı
- Çözeltinin pH’sı
- Saflık
- Sıcaklık
dikkate alınmalıdır.
TEMİZLİK ÜRÜNLERİ
Teknik kalite Trisodyum Sitrat uygun temizlik ürünlerinde:
- Su sertliğini azaltmaya
- Kalsiyum ve magnezyum iyonlarını bağlamaya
- Deterjan performansını desteklemeye
pH’yı tamponlamaya
yardımcı olabilir.
Başlıca uygulamalar:
- Çamaşır deterjanları
- Bulaşık ürünleri
- Genel yüzey temizleyiciler
- Endüstriyel yıkama formülasyonlarıdır.
Ancak Trisodyum Sitrat:
- Güçlü bir dezenfektan değildir.
- Tek başına kireç çözücü asit değildir.
- Hipoklorit veya güçlü alkalilerin otomatik yerine geçmez.
KİREÇ ÇÖZME SINIRI
Trisodyum Sitrat kalsiyum iyonlarıyla kompleks oluşturabilir; ancak Sitrik Asit kadar belirgin asidik kireç çözme etkisi göstermez.
Yoğun kireç birikimlerinde:
- Temizleme süresi uzayabilir.
- Yüksek sıcaklık gerekebilir.
- Asitli sistem ihtiyacı doğabilir.
- Çözünmeyen tortu kalabilir.
- Trisodyum Sitrat ve Sitrik Asit aynı temizlik hammaddesi değildir.
ÇÖZELTİ HAZIRLAMA
Trisodyum Sitrat çözeltisi hazırlanırken:
- Temiz ve kimyasal olarak uygun kap seçilir.
- Gerekli miktarda su kaba alınır.
- Karıştırma başlatılır.
- Trisodyum Sitrat suya kademeli olarak eklenir.
- Tam çözünme sağlanır.
- Çözeltinin pH’sı ölçülür.
- Gerekirse Sitrik Asit veya diğer bileşenler kontrollü biçimde eklenir.
- Hazırlanan kap açıkça etiketlenir.
- Ürünün üzerine az miktarda su dökülmesi:
- Topaklanmaya
- Düzensiz çözünmeye
- Tank dibinde yoğun tabaka oluşmasına
neden olabilir.
SİTRİK ASİTLE TAMPON HAZIRLAMA
Trisodyum Sitrat ve Sitrik Asit birlikte kullanılacaksa:
- Her iki ürünün hidrat formu
- Saflığı
- Mol oranı
- Hedef pH
- Toplam konsantrasyon
hesaplanmalıdır.
Uygulama sırasında:
Her bileşen ayrı ayrı çözündürülebilir.
Çözeltiler kontrollü biçimde birleştirilir.
pH ölçülür.
Ayarlama küçük ilavelerle yapılır.
Nihai hacim tamamlanır.
Göz kararıyla asit veya Trisodyum Sitrat eklenmesi hedef pH’nın aşılmasına neden olabilir.
KALSİYUM İÇEREN SİSTEMLER
Trisodyum Sitrat kalsiyumu bağlayabilir.
Bu etki bazı sistemlerde faydalı olmakla birlikte yüksek konsantrasyonda:
- Kalsiyum biyoyararlanımını
- Jel oluşumunu
- Protein yapısını
- Mineral çözünürlüğünü
değiştirebilir.
Kalsiyum takviyeli içecek, süt ürünü veya mineral formülasyonlarında çökelme ve raf ömrü testi yapılmalıdır.
DEMİR VE BAKIRLA ETKİLEŞİM
Sitrat:
Demir,
Bakır
gibi metal iyonlarıyla kompleks oluşturabilir.
Bu durum:
Rengi,
tadı,
oksidasyon hızını,
metal biyoyararlanımını,
analitik ölçümleri
etkileyebilir.
Mineralli içecek ve takviye formülasyonlarında bu etkileşim dikkate alınmalıdır.
GÜÇLÜ ASİTLERLE TEMAS
Trisodyum Sitrat güçlü asitlerle temas ettiğinde Sitrik Asit ve ilgili asit tuzları oluşabilir.
- Konsantre asitlerle hızlı karıştırma:
- Lokal ısı oluşumuna
- Sıçramaya
- Ani pH değişimine
- Köpürmeye
neden olabilir.
- Aşağıdaki maddelerle kontrolsüz biçimde birleştirilmemelidir:
- Konsantre Sülfürik Asit
- Hidroklorik Asit
- Nitrik Asit
- Fosforik Asit.
- Asit, yoğun Trisodyum Sitrat çözeltisine yavaş ve kontrollü biçimde eklenmelidir.
GÜÇLÜ OKSİTLEYİCİLER
Trisodyum Sitrat organik sitrat iyonu içerir.
Aşağıdaki güçlü oksitleyicilerle kontrolsüz biçimde temas ettirilmemelidir:
- Konsantre Nitrik Asit
- Permanganatlar
- Kloratlar
- Perkloratlar
- Yüksek konsantrasyonlu peroksitler
- Hipokloritler.
Karışım:
- Isı oluşumuna
- Organik yapının bozunmasına
- Gaz ve tahriş edici ürünlere
neden olabilir.
HİPOKLORİT VE KLORLU ÜRÜNLER
Trisodyum Sitrat hafif alkali özellik gösterebilse de klorlu ürünlerle her konsantrasyonda uyumlu olduğu varsayılmamalıdır.
Asitli bileşenlerin bulunduğu sistemlerde hipokloritle karışım klor gazı riski oluşturabilir.
Bu nedenle:
- Sodyum Hipoklorit
- Kalsiyum Hipoklorit
- Havuz kloru
- Klorlu ağartıcılar
ile formülasyon yapılırken pH, konsantrasyon ve depolama kararlılığı profesyonel olarak değerlendirilmelidir.
BAZLARLA TEMAS
Trisodyum Sitrat zaten tam nötralize edilmiş bir sitrat tuzudur.
Güçlü baz ilavesi:
pH’yı yükseltebilir.
Tat ve ürün güvenliğini bozabilir.
Metal komplekslerini değiştirebilir.
Protein ve emülsiyon sistemlerine zarar verebilir.
Sodyum Hidroksit veya Potasyum Hidroksit doğrudan kuru ürün üzerine dökülmemelidir.
SAĞLIK VE GÜVENLİK
Trisodyum Sitrat uygun gıda uygulamalarında kullanılan bir madde olsa da 25 kg’lık konsantre ham ürün iş güvenliği kurallarıyla kullanılmalıdır.
Tozu veya yoğun çözeltisi:
- Gözlerde tahrişe
- Ciltte kuruluğa veya rahatsızlığa
- Burun ve boğazda tahrişe
- Öksürüğe
- Yutulması hâlinde mide-bağırsak rahatsızlığına
neden olabilir.
Yüksek miktarda ağızdan alınması:
- Bulantı
- Kusma
- İshal
- Sodyum yükü
- Elektrolit dengesizliği
oluşturabilir.
KİŞİSEL KORUYUCU DONANIM
Torba açma, tartım, boşaltma ve çözelti hazırlama sırasında:
- Uygun iş eldiveni
- Yan korumalı veya tam kapalı gözlük
- Toz oluşan işlemlerde uygun partikül maskesi
- Uzun kollu iş kıyafeti
- Kapalı iş ayakkabısı
kullanılmalıdır.
Sıçrama riski bulunan sıvı işlemlerinde yüz siperi kullanılabilir.
Çalışma alanında:
- Yeterli havalandırma
- Gerektiğinde lokal toz emişi
- Göz yıkama imkânı
- Temiz su erişimi
bulunmalıdır.
HİJYEN KURALLARI
Ürünle çalışırken:
- Yemek yenmemeli
- İçecek tüketilmemeli
- Sigara içilmemeli
- Kirli eldivenle yüz ve göze dokunulmamalıdır.
- İş sonrasında eller ve yüz iyice yıkanmalıdır.
Gıda kalite ürün:
- Teknik kimyasallardan
- Yoğun kokulu maddelerden
- Temizlik ürünlerinden
- Zararlı ve toksik kimyasallardan
ayrı tutulmalıdır.
İLK YARDIM
Gözle Temas
Gözler ovuşturulmamalıdır.
Göz kapakları açık tutularak bol temiz suyla en az 15 dakika yıkanmalıdır.
Kontakt lens varsa ve kolayca çıkarılabiliyorsa çıkarılmalıdır.
Tahriş devam ederse sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır.
Ciltle Temas
Kirlenmiş kıyafetler çıkarılmalıdır.
Temas eden bölge bol suyla yıkanmalıdır.
Tahriş devam ederse tıbbi değerlendirme alınmalıdır.
Soluma
Kişi temiz havaya çıkarılmalıdır.
Ağız ve burun suyla temizlenmelidir.
Öksürük veya solunum rahatsızlığı sürerse sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır.
Yutma
Ağız suyla çalkalanmalıdır.
Sağlık personeli önermedikçe kişi kusturulmamalıdır.
Bilinci kapalı kişiye ağızdan hiçbir şey verilmemelidir.
Yüksek miktarda yutma veya rahatsızlığın sürmesi hâlinde sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır.
Ürün ambalajı sağlık personeline gösterilmelidir.
DÖKÜLME VE TEMİZLİK
Kuru Ürün Dökülmesi
Alan gereksiz personelden arındırılmalıdır.
Toz oluşumu önlenmelidir.
Basınçlı hava kullanılmamalıdır.
Uygun endüstriyel vakum veya dikkatli mekanik toplama yapılmalıdır.
Toplanan ürün kapalı ve etiketli kaba alınmalıdır.
Kirlenmiş ürün gıda veya farmasötik üretime geri verilmemelidir.
Kanalizasyon ve su giderlerine kaçışı önlenmelidir.
Çözelti Dökülmesi
Döküntü inert ve uygun emiciyle çevrelenmelidir.
Toplanan atık kapalı ve etiketli kaba alınmalıdır.
Alan kontrollü biçimde temizlenmelidir.
Temizlik sonrasında zeminin kayganlığı kontrol edilmelidir.
Yoğun çözelti zemini kayganlaştırabilir.
YANGIN DURUMU
Trisodyum Sitrat normal koşullarda kolay alevlenir bir ürün değildir.
Ancak yüksek sıcaklıkta bozunarak:
- Karbon monoksit
- Karbon dioksit
- Sodyum içeren katı kalıntılar
- Tahriş edici organik dumanlar
oluşturabilir.
Yangın durumunda:
- Çevrede yanan maddeye uygun söndürücü kullanılmalıdır.
- Tozun havaya yayılması önlenmelidir.
- Isınan ambalajlar güvenli mesafeden soğutulmalıdır.
- Müdahale personeli uygun koruyucu kıyafet ve bağımsız solunum cihazı kullanmalıdır.
- Yangın söndürme suyunun çevreye yayılması engellenmelidir.
DEPOLAMA
Trisodyum Sitrat:
- Orijinal ve sağlam ambalajında
- Torba ağzı sıkıca kapalı olarak
- Serin ve kuru ortamda
- Nem ve sudan korunarak
- Doğrudan güneş ışığından uzakta
- Güçlü asitlerden ayrı
- Güçlü oksitleyicilerden uzak
- Yoğun kokulu ve kirletici kimyasallardan ayrı
- Zemine temas etmeyecek biçimde palet üzerinde
- Yetkisiz kişilerin erişemeyeceği yerde
saklanmalıdır.
Gıda kalite ürünler teknik ve temizlik kimyasallarından fiziksel olarak ayrılmalıdır.
NEM VE TOPAKLANMA
Trisodyum Sitrat nem aldığında:
- Topaklanabilir.
- Akışkanlığını kaybedebilir.
- Tartım ve dozajlama zorlaşabilir.
- Çözünme süresi uzayabilir.
- Mikrobiyolojik veya fiziksel kirlenme riski oluşabilir.
- Açılan torba kullanım sonrasında derhal kapatılmalıdır.
- Islak kepçe veya aktarım ekipmanı ambalaj içine sokulmamalıdır.
GIDA VE TEKNİK KALİTENİN AYRILMASI
Gıda, farmasötik ve teknik kalite Trisodyum Sitrat:
- Ayrı stok kodlarıyla
- Ayrı paletlerde
- Açıkça tanımlanmış etiketlerle
- Çapraz bulaşmayı önleyecek biçimde
depolanmalıdır.
Etiketi kaybolmuş, ambalajı hasar görmüş veya kimyasal bulaşma şüphesi bulunan ürün gıda ya da farmasötik üretimde kullanılmamalıdır.
AMBALAJ VE TAŞIMA
25 kg torba:
- Kuru ve kapalı araçta taşınmalıdır.
- Yağmur ve yoğun nemden korunmalıdır.
- Torbanın delinmesi ve yırtılması önlenmelidir.
- Güçlü asit ve oksitleyicilerle aynı palete yüklenmemelidir.
- Gıda kalite ürün kirletici teknik kimyasallardan ayrı tutulmalıdır.
- Zeminde sürüklenmemelidir.
- Etiketsiz kaba aktarılmamalıdır.
Elle taşıma sırasında uygun kaldırma yöntemi veya mekanik taşıma ekipmanı kullanılmalıdır.
ÇEVRESEL ETKİ VE ATIK YÖNETİMİ
Trisodyum Sitrat yüksek miktarda çevreye yayıldığında:
- Su ortamındaki sodyum ve organik yükü artırabilir.
- Su pH’sını değiştirebilir.
- Metal iyonlarının hareketliliğini etkileyebilir.
- Atık su arıtma sisteminin dengesini bozabilir.
Ürün:
- Kanalizasyona
- Toprağa
- Sulama kanalına
- Yüzey suyuna
- Yer altı suyuna
kontrolsüz biçimde verilmemelidir.
Atık ürün ve kirlenmiş emiciler:
- Kapalı
- Kimyasal olarak uyumlu
- Etiketli
kaplarda toplanmalı ve uygun atık yönetimi sistemiyle işlenmelidir.
GIDA, YEM VE TARIMSAL KULLANIM SINIRLARI
Ürün ambalajında ilgili kullanım amacı açıkça belirtilmediği sürece:
- Gıdaya veya içeceğe eklenmemelidir.
- Hayvan yeminde kullanılmamalıdır.
- Hayvan içme suyuna katılmamalıdır.
- İlaç veya tıbbi ürün üretiminde kullanılmamalıdır.
- Enjeksiyonluk çözelti hazırlanmamalıdır.
- Kan sulandırıcı veya antikoagülan olarak kullanılmamalıdır.
- Gübre olarak uygulanmamalıdır.
- Yaprak veya toprağa doğrudan verilmemelidir.
- Bitki koruma ürünü olarak sunulmamalıdır.
Gıda, yem, farmasötik, laboratuvar ve teknik kalite ürünler birbirinin yerine kullanılmamalıdır.
KULLANIM SINIRLARI
Ürün ambalajında ilgili kalite ve kullanım amacı açıkça belirtilmediği sürece:
- Doğrudan ağızdan tüketilmemelidir.
- Ev tipi içecek veya elektrolit karışımı hazırlamak için kullanılmamalıdır.
- İlaç veya enjeksiyon çözeltisi üretiminde kullanılmamalıdır.
- Kan ürünlerine eklenmemelidir.
- Ham hâlde cilde uygulanmamalıdır.
- Gübre veya tarım ilacı olarak kullanılmamalıdır.
- Sitrik Asit yerine kilogram bazında kullanılmamalıdır.
- Monosodyum veya Disodyum Sitrat yerine doğrudan kullanılmamalıdır.
- EDTA yerine metal bağlayıcı olarak bire bir ikame edilmemelidir.
- Güçlü asitlerle hızlı ve kontrolsüz karıştırılmamalıdır.
- Güçlü oksitleyicilerle birleştirilmemelidir.
- Etiketsiz kaba aktarılmamalıdır.
- Nemlenmiş veya kirlenmiş ürün gıda üretimine geri verilmemelidir.
ÖNEMLİ BİLGİLENDİRME
Bu ürün sayfası Trisodyum Sitrat / Sitrik Asit Trisodyum Tuzu ürün ailesi için hazırlanmıştır.
Aşağıdaki ürünler aynı değildir:
- Susuz Trisodyum Sitrat
- Trisodyum Sitrat Dihidrat
- Monosodyum Sitrat
- Disodyum Sitrat
- Sitrik Asit
- Sodyum Bikarbonat
- Sodyum Karbonat
- Sodyum Asetat
- Sodyum Glukonat
- EDTA tuzları.
Ürüne ait kesin:
- Susuz veya dihidrat form
- Saflık
- Gıda, farmasötik veya teknik kalite sınıfı
- Sodyum miktarı
- Nem ve kristal su
pH,
Klorür,
Sülfat,
Oksalat,
Ağır metal ve diğer safsızlık değerleri,
Tane büyüklüğü,
Depolama ve kullanım koşulları
ürün ambalajı üzerindeki güncel etikette yer almaktadır.
Trisodyum Sitrat; gıda, içecek, süt ürünü ve teknik formülasyonlarda tamponlayıcı, asitlik düzenleyici ve metal iyonu bağlayıcı olarak kullanılabilen çok yönlü bir hammaddedir.
Kullanım miktarı göz kararıyla değil; ürünün susuz veya dihidrat formu, saflığı, hedef pH, toplam sodyum miktarı ve nihai ürünün teknik gereklilikleri esas alınarak hesaplanmalıdır.